Οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης αναμένεται να επιλέξουν σήμερα (19/1) τον επόμενο αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, σε μια απόφαση που θα διαμορφώσει το πλαίσιο για τη διαδοχή της Κριστίν Λαγκάρντ στην κορυφή του θεσμού.

Οι έξι υποψήφιοι καλύπτουν ολόκληρο το φάσμα των νομισματικών «τάσεων»: από τη χαλαρή προσέγγιση του Πορτογάλου Μάριο Σεντένο, στη μετριοπαθή στάση του Φινλανδού Όλι Ρεν, έως τη σκληρή γραμμή που αποδίδεται στον Κροάτη Μπόρις Βούιτσιτς, τον Εσθονό Μάντις Μίλερ και τον Λετονό Μάρτινς Καζάκς.

Οι πέντε από τους έξι είναι νυν ή πρώην διοικητές κεντρικών τραπεζών. Λιγότερα είναι γνωστά για τις απόψεις περί νομισματικής πολιτικής του έκτου υποψηφίου, του πρώην υπουργού Οικονομικών της Λιθουανίας Ριμάντας Σάντζιους.

Κοινό χαρακτηριστικό όλων όσοι διεκδικούν τη διαδοχή του Λουίς ντε Γκίντος τον Ιούνιο είναι ότι προέρχονται από μικρότερες χώρες. Αυτό αφήνει ανοιχτό το πεδίο για μια μελλοντική αναμέτρηση μεταξύ των μεγάλων κρατών-μελών για την προεδρία της ΕΚΤ, η οποία θα πραγματοποιηθεί τον Νοέμβριο του 2027.

Η διαδικασία και το παρασκήνιο

Οι διορισμοί εντάσσονται σε μια ευρύτερη ανανέωση του Εκτελεστικού Συμβουλίου, που περιλαμβάνει ακόμη δύο θέσεις οι οποίες θα μείνουν κενές το επόμενο έτος. Παρότι οι κορυφαίοι ρόλοι της ΕΚΤ απονέμονται επισήμως με βάση την αξία, την τελική απόφαση λαμβάνουν οι κυβερνήσεις, με τα εθνικά συμφέροντα και τις πολιτικές ισορροπίες να επηρεάζουν την επιλογή. Συνήθως επιδιώκεται μια ισορροπία μεταξύ μεγάλων και μικρών χωρών, Βορρά και Νότου, «γερακιών» και «περιστεριών» και — ιδανικά — φύλου.

Η Λαγκάρντ έχει επανειλημμένως τονίσει την ανάγκη για περισσότερες γυναίκες σε ανώτερες θέσεις. Ο ντε Γκίντος δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι λυπάται που μόνο άνδρες προτάθηκαν για να τον διαδεχθούν.

Στο παρελθόν, οικονομολόγοι από τη Φινλανδία και την Πορτογαλία έχουν συμμετάσχει στο Εκτελεστικό Συμβούλιο, ενώ κανείς από την Ανατολική Ευρώπη — που πλέον αντιπροσωπεύει το ένα τρίτο της ευρωζώνης — δεν έχει καταλάβει θέση στο ανώτατο επίπεδο. Το ζήτημα αυτό ανέδειξαν οι υπουργοί Οικονομικών των τριών χωρών της Βαλτικής σε επιστολή τους προς τους ομολόγους τους στην ευρωζώνη.

Παρόλα αυτά, ο Μίλερ από την Εσθονία αναγνώρισε την περασμένη εβδομάδα ότι ο Ρεν — ο οποίος έχει διατελέσει και επίτροπος Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης — ενδέχεται να είναι το φαβορί. Για την Ελλάδα παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένος με την περίοδο των μνημονίων, ως Επίτροπος Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων της ΕΕ (2010–2014). Ο κ. Ρεν είναι γνώριμο πρόσωπο και στην Κύπρο, τόσο ως Επίτροπος Οικονομικών, όσο και ως Επίτροπος Διεύρυνσης προηγουμένως. 

Διαφορετική άποψη εξέφρασε η επιτροπή Οικονομικών και Νομισματικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Μετά από άτυπες συνομιλίες με τους έξι υποψηφίους την Τετάρτη, η επιτροπή προτίμησε τον Καζάκς και τον Σεντένο. Η γνώμη της, ωστόσο, δεν είναι δεσμευτική: πριν από οκτώ χρόνια, η προτίμησή της για τον Φίλιπ Λέιν δεν εμπόδισε τον ντε Γκίντος να επικρατήσει.

Η συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης — υπό την προεδρία του νεοεκλεγέντος Έλληνα προέδρου Κυριάκου Πιερρακάκη — ξεκινά στις 3 μ.μ. τοπική ώρα. Ο ασυνήθιστα μεγάλος αριθμός υποψηφιοτήτων ενδέχεται να απαιτήσει περισσότερο χρόνο, με αποτέλεσμα η απόφαση να μετατεθεί για την επόμενη προγραμματισμένη συνεδρίαση τον Φεβρουάριο. Αυτό δεν θα αποτελούσε πρόβλημα, καθώς και την προηγούμενη φορά η επιλογή του αντιπροέδρου έγινε τον ίδιο μήνα.

Ανεξαρτήτως του πότε θα ληφθεί η απόφαση, ο επικρατέστερος υποψήφιος θα περάσει από ακρόαση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ενώ θα ζητηθεί και η γνώμη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ. Τον τελικό λόγο θα έχουν οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πηγή: newmoney.gr