Σε μια εποχή βαθιάς κοινωνικής κόπωσης και αυξανόμενης μοναξιάς, η γενιά των millennials δείχνει να βρίσκει καταφύγιο εκεί όπου κάποτε διαμόρφωσε την ταυτότητά της: στη νοσταλγία. Μια νοσταλγία που., σύμφωνα με σχετικό άρθρο των Financial Times, συχνά λοιδορείται ως «cringe», αλλά που για τους ίδιους λειτουργεί ως μηχανισμός συλλογικής χαράς και συναισθηματικής επιβίωσης.

΄Στις αρχές Ιανουαρίου, δεκάδες χιλιάδες σαραντάρηδες συγκεντρώθηκαν στο υπερσύγχρονο Sphere του Λας Βέγκας για να παρακολουθήσουν τους Backstreet Boys, ένα μουσικό σύμβολο της εφηβείας τους. Πεταλούδες στα μαλλιά, λευκά και γαλάζια ρούχα, αλλά και ρυτίδες που δεν κρύβονται πια. Το κοινό δεν προσποιείται τη νεότητα, τη θυμάται και τη γιορτάζει.

Διαβάστε επισης:  «Backstreet’s Back: Επικό comeback 26 χρόνια για το συγκρότημα (BINTEO)

Η γενιά που γεννήθηκε μεταξύ 1981 και 1996 έχει μετατραπεί τα τελευταία χρόνια σε εύκολο στόχο χλευασμού. Η κουλτούρα της θεωρείται υπερβολικά ειλικρινής, αισιόδοξη, «γυαλισμένη». Για τους νεότερους, το να είσαι «cringe» ισοδυναμεί σχεδόν με κοινωνικό ατόπημα – και οι millennials κατατάσσονται στους χειρότερους παραβάτες.

Ωστόσο, όπως επισημαίνουν κοινωνιολόγοι και ψυχολόγοι, αυτή η νοσταλγική προσκόλληση δεν είναι τυχαία. Η εφηβεία και η ενηλικίωση των millennials συνέπεσε με μια περίοδο σχετικής οικονομικής ευφορίας και πολιτιστικής αισιοδοξίας: τα τέλη της δεκαετίας του ’90 και τις αρχές του 2000. Ήταν η εποχή που η φιλελεύθερη δημοκρατία θεωρούνταν δεδομένη, το χρηματιστήριο ανθούσε και το διαδίκτυο παρουσιαζόταν ως υπόσχεση προόδου.

Η πραγματικότητα που ακολούθησε υπήρξε πολύ πιο σκληρή. Στάσιμοι μισθοί, εκρηκτικό κόστος ζωής, στεγαστική κρίση, πανδημία, επισφαλής εργασία, κοινωνική πόλωση και υπερχρέωση – παρά το γεγονός ότι πρόκειται για την πιο μορφωμένη γενιά μέχρι σήμερα.

«Η νοσταλγία είναι μια φυσική αντίδραση στο άγχος», σημειώνουν ειδικοί. Προσφέρει συναισθηματική ασφάλεια, αίσθηση κοινότητας και –κυρίως– ελπίδα. Δεν είναι τυχαίο ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατακλύζονται από αναδρομές στο 2010 ή στο 2016, ενώ η βιομηχανία της νοσταλγίας αποδεικνύεται εξαιρετικά κερδοφόρα.

Η περιοδεία της Taylor Swift κατέρριψε κάθε εμπορικό ρεκόρ, ενώ τηλεοπτικές σειρές όπως τα Friends συνεχίζουν να αποφέρουν τεράστια έσοδα δεκαετίες μετά την πρώτη τους προβολή. Οι Backstreet Boys, από την πλευρά τους, εκτιμάται ότι εισπράττουν εκατομμύρια δολάρια ανά εμφάνιση, παρότι τα βήματα έχουν επιβραδυνθεί και οι φωνές δεν είναι πια εφηβικές.

Το κοινό, όμως, δεν ζητά τελειότητα. Ζητά συναίσθημα.

Και ίσως εκεί βρίσκεται το νόημα του «millennial cringe»: όχι ως ένδειξη αφέλειας, αλλά ως συνειδητή επιλογή χαράς σε έναν κόσμο που σπάνια την προσφέρει απλόχερα. Οι millennials δεν αγνοούν την ειρωνεία. Είναι «μέσα στο αστείο». Απλώς αρνούνται να παραιτηθούν από τη συλλογική ευφορία που κάποτε τους διαμόρφωσε.

Σε τελική ανάλυση, αν πέντε πενηντάρηδες μπορούν να ανεβαίνουν στη σκηνή με παγιέτες και μεταλλικές στολές και να αποθεώνονται από ένα κοινό που τραγουδά με όλη του τη δύναμη, τότε το «cringe» ίσως δεν είναι αδυναμία. Ίσως είναι πράξη αντίστασης.