Του Μιχάλη Δημοσθένους, Εμπειρογνώμονα Τουρισμού και Επιμόρφωσης 
Εκπρόσωπος Δεξαμενής Σκέψης Τουρισμού

Φάνηκε ξεκάθαρα οι νέοι υπάλληλοι στην τουριστική βιομηχανία στην Κύπρο όπου οι 
περισσότεροι τώρα είναι ξένοι, πιστεύω δεν γνωρίζουν τίποτα για την Ιστορία και το πολιτισμό 
της Κύπρου. Δεν γνωρίζουν πως να προβάλουν και να πληροφορήσουν τους πελάτες των, 
ποιους αξιόλογους  Ιστορικούς και πολιτιστικούς  χώρους να επισκεφτούν για  να γνωρίσουν 
τους αυθεντικούς  τρόπους ζωής της Κύπρου. Να γνωρίζουν την παραδόση , τα παραδοσιακά 
προϊόντα της Κύπρου και οινοποιεία μας.

 Το  ζήτημα δεν είναι απλώς αν οι υπάλληλοι της τουριστικής βιομηχανίας γνωρίζουν να 
«εξυπηρετούν». Το πραγματικό ερώτημα είναι αν γνωρίζουν να εκπροσωπούν και να 
προβάλλουν την ίδια τη χώρα που τους φιλοξενεί και τους εργοδοτεί: την Κύπρο. 

Στην πράξη διαπιστώνεται ένα σοβαρό κενό γνώσεων και συνείδησης ρόλου. Πολλοί νέοι 
εργαζόμενοι στον τουρισμό περιορίζονται στα απολύτως βασικά της εργασίας τους: να 
πάρουν μια παραγγελία, να δώσουν ένα κλειδί δωματίου, να απαντήσουν σε μια απλή 
ερώτηση κατεύθυνσης. Όταν όμως ο επισκέπτης ρωτήσει: 
«Τι αξίζει να δω σε αυτή τη χώρα;» 
«Πού θα γνωρίσω την αυθεντική Κύπρο;» 
«Ποια είναι η ιστορία αυτού του τόπου;»  τότε συχνά επικρατεί αμηχανία. 
Ένας υπάλληλος τουρισμού δεν είναι απλώς εκτελεστής καθηκόντων. Είναι άτυπος 
πρεσβευτής της Κύπρου. Κάθε του λέξη μπορεί να κατευθύνει τον επισκέπτη είτε σε ένα 
τυχαίο, επιφανειακό βίωμα είτε σε μια ουσιαστική γνωριμία με τον πολιτισμό, την ιστορία και 
την παράδοση του τόπου. 

Όταν ο εργαζόμενος δεν γνωρίζει: 
τα αρχαιολογικά μνημεία, 
τα παραδοσιακά χωριά, 
τα τοπικά μουσεία και τις ιστορικές διαδρομές, 
τα ήθη και έθιμα, 
τα κυπριακά παραδοσιακά προϊόντα και τη γαστρονομία, 
τότε η Κύπρος περιορίζεται στα μάτια του επισκέπτη σε «ήλιο και θάλασσα». Χάνεται η 
ευκαιρία να αναδειχθεί ως τόπος πολιτισμού, αυθεντικότητας και εμπειριών ζωής. 

Ο σύγχρονος ποιοτικός ταξιδιώτης δεν αρκείται πλέον στο all inclusive. Αναζητά ιστορίες, 
αυθεντικούς ανθρώπους, τοπικές γεύσεις, πολιτιστική επαφή. Θέλει να μάθει γιατί το 
Λευκαρίτικο κέντημα είναι μοναδικό, τι συμβολίζουν τα βυζαντινά ξωκλήσια στα βουνά, πώς 
παράγεται το κυπριακό κρασί, η κουμανταρία  και η ζιβανία, ποια είναι η διαδρομή της 
κυπριακής ιστορίας από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. 

Αν ο υπάλληλος δεν μπορεί να του τα εξηγήσει, δεν φταίει μόνο ο ίδιος. Φταίει το τουριστικό 
κράτος που δεν έβαλε προδιαγραφές οργάνωσης ένα σύστημα που δεν του έδωσε ποτέ τα 
απαραίτητα εφόδια. 

Η τουριστική εκπαίδευση στην Κύπρο οφείλει να περιλαμβάνει υποχρεωτικά: 
Βασική γνώση κυπριακής ιστορίας και πολιτισμού. 
Εξοικείωση με τους κύριους και δευτερεύοντες χώρους ενδιαφέροντος κάθε επαρχίας. 
Γνώση παραδοσιακών προϊόντων και τοπικής γαστρονομίας. 
Ικανότητα αφήγησης (Storytelling) με απλό, ελκυστικό τρόπο προς τον ξένο επισκέπτη. 

Δεν χρειάζεται όλοι να γίνουν ξεναγοί. Χρειάζεται όμως όλοι να μπορούν να δώσουν σωστή, 
εμπνευσμένη και αυθεντική καθοδήγηση. 
Φανταστείτε τη διαφορά ανάμεσα στις δύο απαντήσεις σε έναν τουρίστα που ρωτά τι να 
επισκεφθεί: 
Η  πρώτη: 
«Πηγαίνετε στην παραλία και στο mall.» 
Η δεύτερη: 
«Αν θέλετε να γνωρίσετε την αυθεντική Κύπρο, αξίζει να επισκεφθείτε ένα ορεινό χωριό 
όπως τα Λεύκαρα, το Ομοδος, το Αγρό , Κάθικα και πολλά άλλα που έχουν παραδοσιακά 
προϊόντα για να δείτε το παραδοσιακή ζωή των κατοίκων, να πάτε σε ένα τοπικό οινοποιείο 
για γευσιγνωσία κυπριακού κρασιού και να περπατήσετε σε έναν αρχαιολογικό χώρο , να 
δείτε τα μωσαϊκά στην Πάφο, για να δείτε τα ίχνη των αρχαίων πολιτισμών που πέρασαν από 
το νησί.» 

Η δεύτερη απάντηση δημιουργεί εμπειρία. Και η εμπειρία δημιουργεί ικανοποιημένο 
επισκέπτη, θετική φήμη και επαναλαμβανόμενο τουρισμό. 
Η επένδυση στη γνώση του προσωπικού δεν είναι πολυτέλεια· είναι στρατηγική ανάγκη. Αν 
θέλουμε η Κύπρος να λειτουργεί ως ποιοτικός, αυθεντικός και ολόχρονος προορισμός, κάθε 
εργαζόμενος πρώτης γραμμής πρέπει να γίνει φορέας πολιτιστικής πληροφόρησης. 

Η προβολή της χώρας μας ,  δεν γίνεται μόνο με διαφημιστικές καμπάνιες και εκθέσεις που 
ξοδεύονται εκατομμύρια Ευρώ από το Υφυπουργείο Τουρισμού για την προβολή στο 
εξωτερικό.  

Αλλά το υπόλοιπο μέρος είναι το προσωπικό που επανδρώνει διάφορες θέσεις στην 
Ξενοδοχειακή και επισιτιστική  βιομηχανία, δηλαδή τις επιχειρήσεις μας, να είναι καλοί 
πρεσβευτές γνώσεων για την Πολιτιστική και Ιστορική Κύπρο, όπου θα γίνεται καθημερινά, 
πρόσωπο με πρόσωπο, από τον άνθρωπο που θα χαμογελάσει στον επισκέπτη και θα του 
πει: Καλώς ήλθατε στην Κύπρο  
«Άφησε λίγο την πισίνα του ξενοδοχείου. Έλα να σου δείξω την αληθινή Κύπρο που ήλθες 
για να περάσεις τις διακοπές σου .»