Της Αναστασίας Κυριάκου - Εγγεγραμένης Συμβουλευτικής Ψυχολόγου

Χωρίς να αναιρούμε τη χρησιμότητα και την ευχαρίστηση που μας προσφέρουν, τα social media μπορούν συχνά να επηρεάσουν διακριτικά αλλά ουσιαστικά κάποια κομμάτια της ζωής μας.

1️⃣ Κοινωνική μας θέση & FOMO
Τα social media ενισχύουν την αίσθηση ότι «κάπου αλλού συμβαίνει κάτι καλύτερο». Το γνωστό FOMO (Fear of Missing Out) είναι ο φόβος ότι μένουμε εκτός εμπειριών, παρέας, ευκαιριών. Ακόμα κι όταν ξεκουραζόμαστε, μπορεί να νιώθουμε ότι υστερούμε. Η συνεχής έκθεση στις ζωές των άλλων δημιουργεί μια αόρατη πίεση: να είμαστε παρόντες, ενεργοί, κοινωνικά “ορατοί”. Η αξία μας συχνά συνδέεται με το πόσο φαινόμαστε, όχι μόνο με το ποιοι είμαστε.

2️⃣ Η σχέση με τον εαυτό
Στα social media βλέπουμε συνεχώς εικόνες ομορφιάς, επιτυχίας και «τέλειων» στιγμών. Χωρίς να το καταλάβουμε συγκρίνουμε την εμφάνισή μας και τη ζωή μας με αυτές τις εικόνες. Μπορεί να επηρεαστεί η αυτοπεποίθηση, η διατροφή, το σώμα μας, ακόμη και οι επιλογές για εξόδους ή ντύσιμο. Η συνεχής σύγκριση μπορεί να μας κάνει να ξεχνάμε τι μας εκφράζει πραγματικά και να προσαρμοζόμαστε σε πρότυπα που δεν είναι δικά μας.

3️⃣ Σχέσεις μέσα από likes, unfollow & block 
Η ψηφιακή επικοινωνία έχει δημιουργήσει νέους κώδικες:
•    Ένα like μπορεί να εκληφθεί ως ενδιαφέρον ή αποδοχή.
•    Η απουσία απάντησης συχνά δημιουργεί ανασφάλεια.
•    Κουμπιά όπως mute, unfollow και block αλλάζουν τον τρόπο που διαχειριζόμαστε τις σχέσεις.
Η αποφυγή γίνεται εύκολη, αλλά δεν λύνει το συναισθηματικό φορτίο.

4️⃣ Έφηβοι & χρόνος οθόνης
Οι πολλές ώρες στο κινητό επηρεάζουν διάβασμα, συγκέντρωση και κοινωνική ζωή. Ο εγκέφαλος συνηθίζει στη γρήγορη εναλλαγή ερεθισμάτων με αποτέλεσμα η μελέτη και ουσιαστική ενασχόληση φαίνονται πιο κουραστικές.
Συμβουλή προς τους γονείς:
Το να λέμε συνεχώς «άφησε το κινητό» έχει αντίθετο αποτέλεσμα.
 Προτιμήστε κοινές δραστηριότητες: «Έλα να μαγειρέψουμε μαζί μπορείς να έχεις το κινητό δίπλα σου.»
 Μικρές δουλειές και κοινές στιγμές μετατοπίζουν φυσικά την προσοχή από την οθόνη και χτίζουν σύνδεση.

5️⃣ Πώς καταλαβαίνω ότι ίσως υπάρχει εξάρτηση
•    Η διάθεση αλλάζει ανάλογα με likes, views ή αντιδράσεις σε ένα story.
•    Η ανάγκη για επιβεβαίωση συνδέεται με την αυτοεκτίμηση.
•    Συνεχής έλεγχος ποιος είδε ή δεν απάντησε → σημάδι εξάρτησης.

Βασικό ερώτημα:
«Εξαρτάται η διάθεσή μου από την ψηφιακή ανταπόκριση;»
Πώς το διαχειρίζομαι:
•    Αν νιώθω την ανάγκη να ανεβάσω κάτι για επιβεβαίωση, μην το κάνω αμέσως.
•    Μείνε λίγο με το άβολο συναίσθημα και αναρωτήσου τι πραγματικά χρειάζεσαι.
•    Η αντοχή σε αυτή τη μικρή δυσφορία είναι το πρώτο βήμα για έλεγχο.

Εν κατακλείδι
Είναι εντάξει να νιώθεις πως μένεις πίσω από κάτι που βλέπεις.
 Η ζωή δεν είναι τα stories είναι οι στιγμές που ζεις πραγματικά, χωρίς να χρειαστεί να σηκώσεις το κινητό.