Δρ Ανδρέας Πίττας
Πρόεδρος Δ.Σ Οργανισμού Λεμεσός 2030

Η διεκδίκηση του τίτλου της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης για το 2030 ολοκληρώθηκε με ένα αποτέλεσμα που, οφείλω να ομολογήσω, δεν μας αφήνει ικανοποιημένους. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η πορεία που προηγήθηκε ήταν μάταιη.

Για τρία χρόνια η Λεμεσός εργάστηκε με σοβαρότητα. Συγκέντρωσε ιδέες, συνέδεσε δημιουργούς, θεσμούς, οργανισμούς και νέους ανθρώπους γύρω από έναν κοινό σκοπό. Διαμόρφωσε πρόγραμμα. Οργάνωσε σκέψη. Η προσπάθεια αυτή δεν ήταν επιφανειακή, ούτε περιστασιακή. Δεν στηρίχθηκε σε εντυπωσιασμούς, αλλά σε πραγματικά δεδομένα της πόλης.

Θα ήθελα να υπογραμμίσω κάτι που θεωρώ ουσιώδες. Η Λεμεσιανή εντοπιότητα δεν είναι μακράν της «ευρωπαϊκότητας». Η Λεμεσός υπήρξε πολύ κοντά στην Ευρώπη ήδη από τον Μεσαίωνα και δεν περίμενε τον τίτλο για να είναι στην Ευρώπη. Η ιστορική της πορεία, η οικονομική της δραστηριότητα, η ναυτιλία και το εμπόριο, οι άνθρωποί της, διαμόρφωσαν μια πόλη εξωστρεφή, ανοιχτή και προσαρμοστική. Αυτή είναι η ευρωπαϊκότητά της.

Είναι αλήθεια πως η φιλοσοφία μας, το πρόγραμμα και η δική μας ιστορία, το “The Understory”, ήταν ίσως πιο δύσκολα κατανοητά σε σύγκριση με άλλες «ιστορίες». Το “The Understory” ήταν η επιλογή να μιλήσουμε για τη Λεμεσό πέραν της επιφάνειάς της. Όχι μόνο για τη σύγχρονη ανάπτυξη και τις νέες υποδομές, αλλά για το υπόστρωμα που τη στήριξε. Για τους ανθρώπους που με τον μόχθο και το έργο τους διαμόρφωσαν την ταυτότητά της. Για τις κοινότητες που τη στήριξαν και για τις διαδρομές που την κράτησαν όρθια μέσα στις μεταβολές. Για τις πολιτιστικές πρωτοβουλίες που προϋπήρξαν των μεγάλων επενδύσεων. Για την πολυπολιτισμικότητα και την πολυγλωσσία της.

Δεν επιδιώξαμε να αφηγηθούμε μια εύκολη ιστορία. Επιχειρήσαμε να είμαστε ακριβείς.

Είναι πιθανόν αυτή η προσέγγιση να μην έγινε πλήρως αντιληπτή. Αυτό όμως δεν αναιρεί το γεγονός ότι αποτυπώνει την πραγματική διαδρομή της Λεμεσού.

Προσωπικά πιστεύω ότι ορισμένα σημεία που αναφέρονται στην έκθεση της επιτροπής των εμπειρογνωμόνων δεν συνάδουν τόσο με το πνεύμα μιας πολιτιστικής ανάπτυξης στο πλαίσιο του θεσμού, αλλά περισσότερο με μια ευρύτερη αναπτυξιακή λογική. Δεν αμφισβητώ τον θεσμικό ρόλο της επιτροπής. Ωστόσο, θεωρώ ότι σε αντίστοιχες διαδικασίες θα ήταν χρήσιμο να υπάρχει δυνατότητα ουσιαστικού διαλόγου με τις πόλεις που προκρίθηκαν στην τελική φάση, ώστε να αποσαφηνίζονται τα κριτήρια και οι διαφορετικές αναγνώσεις, χωρίς φυσικά να επηρεάζεται το αποτέλεσμα.

Στη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Οργανισμού Λεμεσός 2030, στις 14 Ιανουαρίου 2026, συζητήσαμε διεξοδικά την πορεία και τις προοπτικές της προσπάθειας. Παρά το γεγονός ότι το αποτέλεσμα δεν μας ικανοποιεί, κρίνουμε ότι η διαδρομή υπήρξε ουσιαστική για την πολιτιστική ανάπτυξη της πόλης μας. Ο τελικός Φάκελος Διεκδίκησης αποτελεί παρακαταθήκη. Περιλαμβάνει έργα και δράσεις που μπορούν να υλοποιηθούν ανεξαρτήτως τίτλου και να ενισχύσουν τον πολιτιστικό ιστό της Λεμεσού και της Κύπρου ευρύτερα. Η αξιοποίησή του δεν είναι ευκαιριακή επιλογή. Είναι ευθύνη.

Η πραγματική ήττα δεν θα ήταν η μη απονομή ενός τίτλου. Η πραγματική ήττα θα ήταν να χαθούν τα κεκτημένα αυτής της τριετούς προσπάθειας.

Οι πόλεις που έχουν αυτογνωσία δεν λυπούνται. Συνεχίζουν.

Η Λεμεσός γνωρίζει ποια είναι. Γνωρίζει τη θέση της στον ευρωπαϊκό χάρτη. Και γι’ αυτό δεν αισθάνεται την ανάγκη να θρηνήσει ένα αποτέλεσμα.

Η Λεμεσός προχωρεί μπροστά χωρίς να λυπάται.