Οι τιμές του αμερικανικού αργού πετρελαίου κατέγραψαν άλμα άνω του 8% την Κυριακή το βράδυ, ξεπερνώντας τα 72 δολάρια το βαρέλι, καθώς οι αγορές ανησυχούν ότι η πολεμική σύγκρουση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν ενδέχεται να οδηγήσει σε σοβαρή διαταραχή της παγκόσμιας προσφοράς.
Το αμερικανικό αργό (WTI) ενισχύθηκε κατά 5,55 δολάρια ή πάνω από 8%, φθάνοντας στα 72,57 δολάρια το βαρέλι στις 6:41 μ.μ. (ώρα Νέας Υόρκης). Την ίδια ώρα, το διεθνές σημείο αναφοράς Brent σημείωσε άνοδο περίπου 9%, ή 6,54 δολάρια, διαμορφούμενο στα 79,41 δολάρια.
Ως συνέπεια οι τομές των καυσίμων κίνησης κατέγραψαν ισχυρή άνοδο σήμερα Δευτέρα, με το ντίζελ να υπεραποδίδει ακόμη και έναντι του αργού πετρελαίου, καθώς η κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή εντείνει τους φόβους για διακοπή των εξαγωγών από τα διυλιστήρια του Περσικού Κόλπου.
Τα συμβόλαια του ντίζελ στο Intercontinental Exchange (gasoil) εκτινάχθηκαν έως και 17% στο άνοιγμα της συνεδρίασης, αγγίζοντας υψηλό διετίας, πριν περιορίσουν μέρος των κερδών τους. Η άνοδος αυτή ξεπέρασε το ράλι έως 13% που κατέγραψε το Brent. Ανοδικά κινήθηκαν επίσης οι τιμές του καυσίμου αεροσκαφών και του μαζούτ.
Η εκτίναξη των τιμών έρχεται μετά το εκτεταμένο κύμα αεροπορικών επιδρομών που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά του Ιράν, με αποτέλεσμα –σύμφωνα με τις πληροφορίες– τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και άλλων κορυφαίων αξιωματούχων της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Η διέλευση δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ παραμένει ουσιαστικά παγωμένη, μετά τους βομβαρδισμούς των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν και τα αντίποινα της Ισλαμικής Δημοκρατίας σε πολλαπλές χώρες. Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στους New York Times ότι οι επιχειρήσεις ενδέχεται να διαρκέσουν «τέσσερις ή πέντε εβδομάδες».
Παραμένει ασαφές ποιος θα αναλάβει τη διακυβέρνηση τoy Iράν, η οποία αποτελεί τον τέταρτο μεγαλύτερο παραγωγό πετρελαίου στον ΟΠΕΚ.Η πορεία της αγοράς θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το αν η σύγκρουση προκαλέσει παρατεταμένη διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, το σημαντικότερο «σημείο συμφόρησης» για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου.
«Ο ρυθμός αποκατάστασης της κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ και η έκταση των ιρανικών αντιποίνων θα είναι καθοριστικοί παράγοντες για την πορεία των τιμών τις επόμενες ημέρες», επισημαίνουν αναλυτές της UBS με επικεφαλής τον Ανρί Πατρικό.
Σύμφωνα με την Kpler, περίπου το 10% του παγκόσμιου εμπορίου gasoil και το 20% του καυσίμου αεροσκαφών (κηροζίνη) διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ.
Η αγορά καυσίμου αεροσκαφών εισήλθε βαθύτερα σε καθεστώς backwardation — δηλαδή σε δομή όπου τα άμεσα φορτία διαπραγματεύονται ακριβότερα από τα μελλοντικά — μετά τις επιθέσεις του Σαββατοκύριακου. Η διαφορά τιμής σχεδόν διπλασιάστηκε, από 1,57 δολάρια το βαρέλι την Παρασκευή σε 3 δολάρια.
Αντίστοιχη ενίσχυση της backwardation παρατηρήθηκε και στα συμβόλαια μαζούτ. Το Ιράν αποτελεί βασικό παραγωγό και εξαγωγέα μαζούτ υψηλής περιεκτικότητας σε θείο, ενώ το διυλιστήριο Al-Zour του Κουβέιτ είναι σημαντική πηγή μαζούτ πολύ χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο. Σημαντική άνοδο κατέγραψαν επίσης οι τιμές του υγροποιημένου πετρελαϊκού αερίου (LPG), της μεθανόλης και της ασφάλτου.
Οι εξαγωγές διυλισμένων προϊόντων μέσω των Στενών του Ορμούζ ανήλθαν κατά μέσο όρο σε 3,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με σημείωμα της Goldman Sachs. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν υπάρχουν αναφορές για σοβαρές ζημιές σε διυλιστήρια της Μέσης Ανατολής.
Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Κυριακή ότι οι στρατιωτικές επιχειρήσεις θα συνεχιστούν έως ότου επιτευχθούν όλοι οι αμερικανικοί στόχοι. Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αποκλιμάκωσης, αναφέροντας ότι το Ιράν επιθυμεί συνομιλίες και ότι ο ίδιος έχει συμφωνήσει να συζητήσει. «Θέλουν να μιλήσουν και έχω συμφωνήσει να μιλήσω μαζί τους», δήλωσε, προσθέτοντας σε συνέντευξή του στο CNBC ότι οι επιχειρήσεις βρίσκονται «προ του χρονοδιαγράμματος».
Ήδη, η διέλευση δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ έχει ουσιαστικά παγώσει, καθώς ναυτιλιακές εταιρείες λαμβάνουν προληπτικά μέτρα, σύμφωνα με τη Rystad Energy. Όπως σημείωσε ο αναλυτής της Kpler, Ματ Σμιθ, «τα δεξαμενόπλοια αρχίζουν να συσσωρεύονται κοντά στα Στενά, αλλά προς το παρόν δεν φαίνεται να διέρχεται κανένα – οι εταιρείες είναι εμφανώς ανήσυχες».
Το 2025, περισσότερα από 14 εκατ. βαρέλια ημερησίως διέρχονταν κατά μέσο όρο από τα Στενά του Ορμούζ, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο των παγκόσμιων θαλάσσιων εξαγωγών αργού, σύμφωνα με στοιχεία της Kpler. Περίπου τα τρία τέταρτα αυτών των ροών κατευθύνονταν προς Κίνα, Ινδία, Ιαπωνία και Νότια Κορέα.
Αναλυτές της Barclays εκτιμούν ότι το Brent θα μπορούσε να αγγίξει ακόμη και τα 100 δολάρια το βαρέλι εάν επιδεινωθεί η κατάσταση ασφαλείας στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με την UBS, σε περίπτωση σοβαρής και παρατεταμένης διαταραχής, δεν αποκλείεται οι τιμές spot του Brent να υπερβούν τα 120 δολάρια.
«Η έκβαση παραμένει εξαιρετικά αβέβαιη, όμως στο μεταξύ οι αγορές πετρελαίου καλούνται να αντιμετωπίσουν το χειρότερο σενάριο», ανέφερε ο αναλυτής της Barclays, Αμαρπρίτ Σινγκ, υπογραμμίζοντας ότι οι επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας θα μπορούσαν να είναι τεράστιες.
Παράλληλα, οι ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου ενδέχεται να καταρρεύσουν, καθώς επικρατεί αβεβαιότητα για το ποιος ελέγχει την εξουσία στην Τεχεράνη, ενώ δεν αποκλείονται εσωτερικές αναταραχές και απεργιακές κινητοποιήσεις στις πετρελαιοπαραγωγικές περιοχές και τα λιμάνια. Το Ιράν παράγει περίπου 3,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Πηγή: newmoney.gr
