Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, με την κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, διαταράσσει εκ νέου την ήδη διαταραγμένη εφοδιαστική αλυσίδα αυτού του πλανήτη. Οδήγησε και στην επιβολή Επίναυλου Πολεμικού Κινδύνου (War Risk Surcharge -WRS), αλλά και Έκτακτης Επιβάρυνσης Σύγκρουσης (Emergency Conflict Surcharge -ECS). Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αν η κρίση δεν εκτονωθεί άμεσα, οι τιμές στα ράφια των σούπερ μάρκετ και στα καύσιμα θα δουν αισθητές αυξήσεις πριν το καλοκαίρι του 2026.

Το 10% του παγκόσμιου εμπορίου έχει εγκλωβιστεί στα Στενά του Ορμούζ

Κατ’ αρχάς τα Στενά του Ορμούζ είναι μια ένα κανάλι, μεταξύ Ιράν και Ομάν, μήκους περί τα 161 χιλιόμετρα και πλάτους μόλις 33 χιλιομέτρων, στο στενότερο σημείο. Η ναυτιλιακή οδός έχει πλάτος 3 χιλιομέτρων, από τα οποία περνούν κάθε ημέρα το 20% του παγκοσμίου πετρελαίου και το 30% του φυσικού αερίου.

Ενώ το πετρέλαιο μπορεί να μπει σε αγωγούς, το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) από το Κατάρ δεν έχει εναλλακτική: πρέπει υποχρεωτικά να περάσει με πλοίο μέσα από τα Στενά και αυτός είναι ο λόγος που οι τιμές του φυσικού αερίου εκτοξεύονται αμέσως μόλις κλείσει το Ορμούζ.

Εύκολα λοιπόν, γίνεται αντιληπτό πως το κλείσιμο τους προκαλεί αυτόματα αύξηση στην τιμή του πετρελαίου και άμεσο πληθωριστικό αντίκτυπο σε όλον τον κόσμο. Την ίδια ώρα, πλήττεται σημαντικά η Κίνα που αγοράζει το 90% του πετρελαίου του Ιράν.

Το Reuters ενημέρωσε ότι περίπου το 10% του παγκόσμιου στόλου εμπορευματοκιβωτίων έχει παγιδευτεί στο σημείο.

Περίπου 100 από τα 750 πλοία που έχουν εγκλωβιστεί στα Στενά του Ορμούζ είναι κοντέινερ, σύμφωνα με τον Jeremy Nixon, Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων Ocean Network Express (ONE), με τις ναυτιλιακές ασφαλιστικές εταιρείες να έχουν σταματήσει να καλύπτουν τα ταξίδια μέσω του στενού μεταξύ Ιράν και Ομάν.

Τι σημαίνει αυτό;

Αυξήσεις στις αυξήσεις, με μεγάλες εταιρείες να έχουν σταματήσει τις κρατήσεις φορτίων προς τη Μέση Ανατολή και τους ειδικούς να εκτιμούν πως ένα παρατεταμένο κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ θα προκαλούσε «μεγάλη και απότομη αύξηση των τιμών του πετρελαίου.

Η αναδρομολόγηση μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας (βλ. Αφρική) προσθέτει περίπου 10-20 ημέρες στο ταξίδι, αυξάνοντας δραματικά την κατανάλωση καυσίμων και το λειτουργικό κόστος, το οποίο προφανώς και περνάει στον τελικό καταναλωτή.

Tι είναι ο Επίναυλος Πολεμικού Κινδύνου

Κατά το Freightos, την ψηφιακή πλατφόρμα κρατήσεων εμπορευμάτων για ομαλότερη παγκόσμια αποστολή, ως War Risk Surcharge (WRS) αναφέρεται η πρόσθετη χρέωση που επιβάλλεται από τις ναυτιλιακές εταιρείες-μεταφορείς, κατά τη μεταφορά εμπορευμάτων, «όταν το πλοίο διέρχεται ή προσεγγίζει περιοχές που χαρακτηρίζονται “υψηλού κινδύνου”, λόγω πολέμου, εμφύλιας αναταραχής, τρομοκρατίας ή πειρατείας.

Εφαρμόζεται μόνο όταν οι ασφαλιστές ορίζουν συγκεκριμένες ζώνες, ως κινδύνους πολέμου, με την επιβάρυνση να επιβάλλεται για την ανάκτηση πιθανών πρόσθετων εξόδων, όπως η αλλαγή δρομολογίου ή η πρόσθετη ασφάλεια».

Επισήμως, η χρέωση της ασφάλειας επιβλήθηκε WRS από τις 2 Μαρτίου, μαζί με την Έκτακτη Επιβάρυνση Σύγκρουσης.

Τι είναι η Έκτακτη Επιβάρυνση Σύγκρουσης

Μαζί με τον Επίναυλο Πολεμικού Κινδύνου, στις 2/3 επιβλήθηκε και Έκτακτη Επιβάρυνση Σύγκρουσης (Emergency Conflict Surcharge -ECS). Πρόκειται για άλλη πρόσθετη χρέωση που επιβάλλουν οι ναυτιλιακές εταιρείες, ώστε να καλύψουν το απότομο και τεράστιο κόστος που βιώνουν, από πολεμικές συρράξεις.

Το λίπασμα που έχει κολλήσει στα Στενά του Ορμούζ

Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο δεν θα είναι τα μόνα που θα πληρώσουμε ακριβά, όσο περισσότερο διαρκούν αυτά που συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή. Να σημειωθεί εδώ επίσης, πως όσο αυξάνεται η τιμή στο πετρέλαιο, αυξάνεται η τιμή στην αντλία, αλλά και το κόστος παραγωγής των εργοστασίων.

Ανάλυση ειδικών στην Guardian ενημέρωσε πως πρόβλημα θα παρουσιαστεί και με την ουρία (βλ. λίπασμα), καθώς το 33% της παγκόσμιας τροφοδοσίας περνάει από τα Στενά του Ορμούζ. Χωρίς λίπασμα, η γεωργική παραγωγή μειώνεται και το κόστος καλλιέργειας εκτοξεύεται.

Το ακριβότερο λίπασμα, σημαίνει ακριβότερο σιτάρι, καλαμπόκι και ρύζι, ακριβότερο ψωμί, ζυμαρικά και ζωοτροφές και ακριβότερο κρέας και γαλακτοκομικά.

Εν τω μεταξύ, δεν είναι αυτή η περίοδος να παραγγέλνεις διαδικτυακά… σαν να μην υπάρχει αύριο, από την αλλοδαπή. Αφενός δεν θα πάρεις σύντομα τα προϊόντα, αφετέρου σύμφωνα με το Sticky.io, λόγω της δέσμευσης του 10% του παγκόσμιου στόλου σε «ουρές» ή μεγάλες διαδρομές.

Η διαθεσιμότητα προϊόντων από την Ασία θα μειωθεί, οδηγώντας σε αυξήσεις τιμών λόγω έλλειψης προσφοράς.

Οι επιπτώσεις από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ στον πληθωρισμό

Οι εκτιμήσεις που έκαναν για τον πληθωρισμό, αναλυτές της Westpac, βάσει του μοντέλου Oxford Economics, τονίζουν πως όλα θα κριθούν από τη διάρκεια της κρίσης.

Για παράδειγμα, η διακοπή κυκλοφορίας ενός μήνα μπορεί να προσθέσει περίπου 0.6% – 1.0%, στον παγκόσμιο πληθωρισμό, ενώ παρατεταμένη κρίση -τουλάχιστον τριών μηνών-, μπορεί να αυξηθεί κατά 1,5% έως 3% τον πληθωρισμό, να εκτοξεύσει το κόστος της ενέργειας και φυσικά, να συνδυαστεί με ελλείψεις αγαθών.