Την επιτακτική ανάγκη για άμεση κινητοποίηση και διασυνοριακή συνεργασία για αντιμετώπιση των δραματικών επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, μία από τις πιο ευάλωτες περιοχές του πλανήτη, ανέδειξε η εκδήλωση παρουσίασης των συμπερασμάτων του Διεθνούς Συνεδρίου για το Κλίμα, που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 27 Μάϊου 2026 στο Ινστιτούτο Κύπρου.
Την εκδήλωση διοργάνωσε ο Σύνδεσμος Φίλων του Ινστιτούτου Κύπρου, με αφορμή την υιοθέτηση της «Έκκλησης της Λευκωσίας για Δράση 2026» (Nicosia Call for Action 2026), ενός στρατηγικού πλαισίου προτάσεων που διαμορφώθηκε κατά τις εργασίες του Διεθνούς Συνεδρίου για την Κλιματική Κρίση, που πραγματοποιήθηκε στις 8 και 9 Απριλίου 2026, στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Καλωσορίζοντας τους προσκεκλημένους ο Πρόεδρος του Συνδέσμου «Φίλοι του Ινστιτούτου Κύπρου» κ. Πέτρος Καρεκλάς έκανε λόγο για μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της ανθρωπότητας, ιδιαίτερα για την περιοχή μας η οποία θεωρείται η πλέον ευάλωτη στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Για το λόγο αυτό, είπε, θα πρέπει στη βάση των συμπερασμάτων του Διεθνούς Συνεδρίου να αποφασίσουμε τα επόμενα βήματα και δράσεις μας για μετριασμό των επιπτώσεων.
Προειδοποίηση για νέο «Ελ Νίνιο»
Παρουσιάζοντας τα συμπεράσματα του Συνεδρίου, ο Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του Συνεδρίου και τέως Πρόεδρος του Ινστιτούτου Κύπρου, Ακαδημαϊκός Κώστας Παπανικόλας προειδοποίησε ότι η κλιματική κρίση επιδεινώνεται με ανησυχητικούς ρυθμούς, τονίζοντας πως η ευθύνη βαραίνει συνολικά την ανθρωπότητα.
Ιδιαίτερη ανησυχία εξέφρασε για τις πρόσφατες ενδείξεις επανεμφάνισης του φαινομένου «Ελ Νίνιο», σημειώνοντας ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα έξαρση ακραίων θερμοκρασιών και σοβαρή πίεση στους υδάτινους πόρους της Κύπρου, όπως είχε συμβεί και το 2007.
Παράλληλα, παρουσίασε τους τέσσερις βασικούς πυλώνες της «Έκκλησης της Λευκωσίας 2026», οι οποίοι επικεντρώνονται στην εκπαίδευση και την κοινωνική συμμετοχή, στην ενεργειακή μετάβαση και τις καθαρές τεχνολογίες, στη βελτίωση της διακυβέρνησης και της χρηματοδότησης, καθώς και στην ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας μέσω της επιστημονικής διπλωματίας.
Οι περισσότερες ημέρες του 2025 ήταν θερμότερες από το κανονικό
Ο καθηγητής του Ινστιτούτου Κύπρου Πάνος Χατζηνικολάου παρουσίασε νέα επιστημονικά δεδομένα που καταγράφουν τη συνεχή άνοδο της θερμοκρασίας, επισημαίνοντας ότι οι δέκα θερμότερες χρονιές έχουν σημειωθεί όλες μετά το 2015.
Αναφερόμενος στην Κύπρο και παρουσιάζοντας πρόσφατες μετρήσεις, επεσήμανε ότι από το 2015 και μετά κάθε χρονιά καταγράφεται θερμότερη από τα φυσιολογικά επίπεδα. Όπως ανέφερε, το 2025 κυριάρχησαν οι θερμές αποκλίσεις, με περίπου τα δύο τρίτα των ημερών του έτους να καταγράφονται θερμότερα από το κανονικό.
Απέχουμε πολύ από τους στόχους για τα κτίρια μηδενικών ρύπων
Στην ανάγκη άμεσης προσαρμογής των πόλεων και των κτιριακών υποδομών στα νέα κλιματικά δεδομένα επικεντρώθηκε ο πρώην Επίτροπος Περιβάλλοντος, Χαράλαμπος Θεοπέμπτου.
Ο κ. Θεοπέμπτου προειδοποίησε ότι η Κύπρος παραμένει πίσω στην εφαρμογή της ευρωπαϊκής πολιτικής για τα κτίρια μηδενικών ρύπων, σημειώνοντας ότι από το 2028 τα νέα κτίρια στην ΕΕ θα πρέπει να είναι μηδενικών εκπομπών, ενώ μέχρι το 2050 ο στόχος θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει το σύνολο των κτιρίων.
Μάλιστα, πως ανέφερε χαρακτηριστικά, για να επιτευχθεί ο στόχος, η χώρα θα έπρεπε να προχωρά σε περίπου 16.000 ενεργειακές αναβαθμίσεις κτιρίων ετησίως, τη στιγμή που σήμερα υλοποιούνται μόλις 1.000.
Εκτενής κάλυψη και συμμετοχή
Αξίζει να σημειωθεί ότι το Διεθνές Συνέδριο «Climate Action in the Eastern Mediterranean and Middle East: Regional Cooperation Empowered by Science and Innovation», το οποίο πραγματοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Κύπρου και το Υφυπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Ψηφιακής Πολιτικής, παρακολούθησαν 172 σύνεδροι από 32 χώρες.
Το Συνέδριο περιελάμβανε 13 θεματικά πάνελ και 25 διαφορετικές παρουσιάσεις σχετικά με την κλιματική κρίση, ενώ έλαβε σημαντική κάλυψη με πέραν των 55 δημοσιευμάτων και τηλεοπτικών ρεπορτάζ.
