Με αντίστροφη μέτρηση για την κατάθεση του νομοσχεδίου στη Βουλή στις 20 Σεπτεμβρίου, η κυβέρνηση εντείνει τις διαβουλεύσεις με τους κοινωνικούς εταίρους, επιδιώκοντας να γεφυρώσει τις σημαντικές διαφορές που εξακολουθούν να χωρίζουν εργοδοτικές οργανώσεις και συνδικαλιστικές οργανώσεις γύρω από τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος.

Το βασικό σημείο τριβής παραμένει η ένταξη των Ταμείων Προνοίας στην πρώτη φάση της μεταρρύθμισης. Παρά τη βούληση του Υπουργείου Εργασίας να επιτευχθεί ευρύτερη συναίνεση πριν από την ψήφιση του νομοθετικού πλαισίου, κυβερνητικές επιφυλάξεις εξακολουθούν να υπάρχουν ως προς το κατά πόσο ο δεύτερος συνταξιοδοτικός πυλώνας μπορεί να προχωρήσει ταυτόχρονα με τις αλλαγές που αφορούν το υφιστάμενο σύστημα κοινωνικών ασφαλίσεων.

Ο υπουργός Εργασίας, Μαρίνος Μουσιούττας, έχει διαμηνύσει ότι στόχος της κυβέρνησης είναι να διαμορφωθεί κοινός τόπος μέχρι την κατάθεση του νομοσχεδίου, αναγνωρίζοντας όμως ότι η επίτευξη συμφωνίας δεν θεωρείται δεδομένη. Όπως έχει επισημάνει, προτεραιότητα αποτελεί η ολοκλήρωση των αλλαγών που αφορούν τον πρώτο πυλώνα του συνταξιοδοτικού συστήματος, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο ο δεύτερος πυλώνας να ακολουθήσει σε μεταγενέστερο στάδιο.

Οι συντεχνίες, από την πλευρά τους, επιμένουν ότι η μεταρρύθμιση δεν μπορεί να θεωρηθεί ολοκληρωμένη χωρίς την παράλληλη θεσμοθέτηση των Ταμείων Προνοίας. Υποστηρίζουν ότι η υποχρεωτική εφαρμογή του δεύτερου πυλώνα θα ενισχύσει ουσιαστικά τις μελλοντικές συνταξιοδοτικές παροχές και ζητούν να αποτελέσει αναπόσπαστο μέρος της πρώτης νομοθετικής δέσμης.

Αντίθετη είναι η θέση των εργοδοτικών οργανώσεων, οι οποίες τάσσονται υπέρ της εθελοντικής συμμετοχής στα Ταμεία Προνοίας, εκφράζοντας ανησυχίες για το επιπλέον κόστος που ενδέχεται να προκύψει για τις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα σε μια περίοδο αυξημένων λειτουργικών δαπανών.

Στη δημόσια συζήτηση έχει προστεθεί και η πρόταση του καθηγητή Χρηματοοικονομικής του Πανεπιστημίου Κύπρου, Ανδρέα Μιλιδώνη, ο οποίος εισηγείται την αυτόματη εγγραφή όλων των νεοπροσλαμβανόμενων εργαζομένων σε Ταμεία Προνοίας, με δυνατότητα αποχώρησης (opt-out) για όσους δεν επιθυμούν να συμμετέχουν. Η πρότασή του συνοδεύεται από εισήγηση για κρατική συνεισφορά στις εισφορές των εργαζομένων, με στόχο την ενίσχυση της μακροπρόθεσμης αποταμίευσης.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση αντιμετωπίζεται με επιφυλακτικότητα από το Υπουργείο Εργασίας. Σύμφωνα με τον υπουργό, η φιλοσοφία της κυβερνητικής πρότασης δεν προβλέπει συμμετοχή του κράτους ως τρίτου χρηματοδότη στα Ταμεία Προνοίας, θέση που διαφοροποιείται από την εισήγηση του ακαδημαϊκού.

Την ίδια ώρα, τεχνοκράτες με γνώση του συνταξιοδοτικού πλαισίου αναγνωρίζουν ότι η πρόταση αποτελεί χρήσιμη βάση συζήτησης, υπογραμμίζουν όμως ότι δεν συνοδεύεται από πλήρη αναλογιστική τεκμηρίωση, αναλυτική κοστολόγηση και εκτίμηση των δημοσιονομικών και επιχειρηματικών επιπτώσεων.

Όπως επισημαίνουν, πριν από οποιαδήποτε απόφαση απαιτείται ολοκληρωμένη αξιολόγηση του κόστους για το κράτος, των συνεπειών στην αγορά εργασίας, αλλά και της επιβάρυνσης που ενδέχεται να προκύψει για τις μικρές και εποχικές επιχειρήσεις. Παράλληλα, θεωρούν αναγκαία την ανάλυση των επενδυτικών κινδύνων και του τρόπου λειτουργίας ενός τέτοιου συστήματος σε συνθήκες κυπριακής οικονομίας.

Το επόμενο δίμηνο αναμένεται καθοριστικό για την πορεία της μεταρρύθμισης. Το νομοσχέδιο προγραμματίζεται να τεθεί ενώπιον των κοινωνικών εταίρων εντός Αυγούστου, στο πλαίσιο του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος, ενώ μέχρι την κατάθεσή του στη Βουλή η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να διαμορφώσει ένα πλαίσιο που θα συγκεντρώνει τη μεγαλύτερη δυνατή αποδοχή. Ωστόσο, η έντονη διαφωνία γύρω από τον δεύτερο συνταξιοδοτικό πυλώνα εξακολουθεί να αποτελεί το σημαντικότερο εμπόδιο για την επίτευξη ευρύτερης συναίνεσης.