Ασθένειες, αδυναμία, κατάπτωση, γονίδια… πολλοί είναι οι παράγοντες που με το πέρας του χρόνου συνδέονται με τη σταδιακή φθορά του οργανισμού. Ωστόσο, μια νέα επιστημονική δείχνει ότι η εικόνα είναι περισσότερο σύνθετη από όσο νομίζαμε σχετικά με τη γήρανση. Οι συνθήκες ζωής και η αίσθηση οικονομικής ανασφάλειας φαίνεται να επηρεάζουν σημαντικά το πόσο εύθραυστος γίνεται και νιώθει ένας άνθρωπος όσο μεγαλώνει. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, την Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ και το Πανεπιστήμιο του Στράθκλαϊντ, ανέλυσαν δεδομένα από περισσότερους από 15.700 ανθρώπους ηλικίας άνω των 50 ετών στην Αγγλία, παρακολουθώντας την πορεία της υγείας τους σε διάστημα περίπου 14 ετών.

Οι συνθήκες ζωής και η αίσθηση οικονομικής ανασφάλειας επηρεάζουν το πόσο εύθραυστος γίνεται και νιώθει ένας άνθρωπος όσο μεγαλώνει.
Στόχος ήταν να μελετήσουν κατά πόσο oι διαφορετικές μορφές ανασφάλειας στη ζωή, όπως οικονομικές δυσκολίες, στεγαστικά προβλήματα ή αβεβαιότητα σχετικά με τη σύνταξη, συνδέονται με την εξασθένηση του οργανισμού ή τη λεγόμενη ευθραυστότητα.

Τι είναι η ευθραυστότητα στην τρίτη ηλικία

Ο όρος «ευθραυστότητα» δεν περιγράφει απλώς την προχωρημένη ηλικία ενός ανθρώπου, ή την εκδήλωση μίας πάθησης. Συμπυκνώνει μέσα του τη σταδιακή μείωση της ανθεκτικότητας του οργανισμού, και αφορά σε ανθρώπους ηλικίας άνω των 65 ετών, όταν μικρές δυσκολίες -μία πτώση, μια λοίμωξη ή μια περίοδος έντονου στρες- μπορούν να έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο στην υγεία και την καθημερινότητα, εντείνοντας την ευπάθειά τους. Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν έναν νέο δείκτη, τον οποίο ονόμασαν “Δείκτη Επισφάλειας στην Τρίτη Ηλικία” και χρησιμοποιώντας τον συνυπολόγισαν παράγοντες όπως το εισόδημα, η οικονομική αβεβαιότητα, η ποιότητα της κατοικίας, η δυσκολία κάλυψης βασικών αναγκών, οι συνθήκες εργασίας και το ύψος της σύνταξης, αλλά και στοιχεία της προσωπικής ζωής, όπως η μοναξιά.

Το αποτέλεσμα ήταν ξεκάθαρο: όσο μεγαλύτερη οικονομική ανασφάλεια βίωνε κάποιος, τόσο αυξανόταν και η πιθανότητα να εμφανίζεται περισσότερο σωματικά ευάλωτος. Τα δύο στοιχεία που ξεχώρισαν ήταν η δυσκολία ή αδυναμία θέρμανσης του σπιτιού και η παράλειψη επαρκών γευμάτων εξαιτίας του κόστους των τροφίμων. Επιπλέον, η ανάγκη ενοικίασης κατοικίας σε μεγαλύτερη ηλικία ή η ζωή σε ένα σπίτι με υγρασία, μούχλα ή άλλα προβλήματα στέγασης εμφάνισαν υψηλή βαθμολογία επισφάλειας. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι για τους συμμετέχοντες δεν είχε τόση σημασία το υπόλοιπο στον τραπεζικό λογαριασμό τους, όσο η σιγουριά ή αντιθέτως η αβεβαιότητα που ένιωθαν στην καθημερινότητά τους.

Όσο για την προσωπική ζωή, στην περίπτωση ανθρώπων που είχαν χάσει το σύντροφό τους ή ήταν μόνοι, παρατηρήθηκε μικρή επίδραση στον οργανισμό, ενώ για όσους ήταν απλώς διαζευγμένοι δεν παρουσιάστηκε καμία σημαντική επίδραση. Σχετικά με εκείνους που εγκατέλειψαν τη θέση εργασία τους για να φροντίσουν έναν συγγενή, συγκέντρωσαν υψηλότερες τιμές στον δείκτη, αποκαλύπτοντας πόσο βάρος μπορεί να επιφέρει η παροχή φροντίδας χωρίς υποστήριξη.

Το κόστος της αβεβαιότητας

Όπως επισημαίνει το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, τα ευρήματα της μελέτης υποδεικνύουν ότι άνθρωποι που ζουν σε κοινωνικά ευάλωτες συνθήκες διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να είναι πιο ευάλωτοι, ακόμα και δεκαετίες νωρίτερα, σε ορισμένες περιπτώσεις, από εκείνους με πιο σταθερές συνθήκες. Ο επικεφαλής της μελέτης από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, Λόρενς Ράουλι-Αμπελ, σημειώνει ότι τα ευρήματα αναδεικνύουν πόσο βαθιά μπορούν να επηρεάσουν την υγεία οι επισφαλείς κοινωνικές συνθήκες που αντιμετωπίζουν πολλοί άνθρωποι όσο μεγαλώνουν. Όπως εξηγεί, προηγούμενες έρευνες της ομάδας είχαν ήδη δείξει ότι η ευθραυστότητα των ηλικιωμένων επιδεινώθηκε σε περιόδους λιτότητας, ενώ η νέα μελέτη βοηθά να γίνουν πιο κατανοητά τα αίτια αυτού του φαινομένου.

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα συμπεράσματα της έρευνας έχουν και μια σαφή κοινωνική διάσταση. Όπως σχολιάζει, οι περικοπές στην κοινωνική στήριξη και στις υπηρεσίες για τους ηλικιωμένους ενδέχεται να έχουν μακροπρόθεσμο κόστος, αυξάνοντας την έκθεση των ανθρώπων στην κοινωνική και οικονομική ανασφάλεια αργότερα στη ζωή τους. Κι αυτό, όπως επισημαίνει, μπορεί να δυσκολέψει όχι μόνο την υγιή γήρανση αλλά και τη δυνατότητα των ηλικιωμένων να διατηρούν την ανεξαρτησία τους.

Πηγή: newmoney.gr