Νέα δεδομένα για το πραγματικό κόστος της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου–Ελλάδας προέκυψαν από τη συζήτηση στην Επιτροπή Ενέργειας της Βουλής, με την Κυβέρνηση και τη ΡΑΕΚ να ξεκαθαρίζουν ότι τα €1,9 δισ. δεν αποτελούν το τελικό κόστος του έργου Great Sea Interconnector (GSI).
Το συγκεκριμένο ποσό αφορά κατά κύριο λόγο την κατασκευή του καλωδίου, ενώ στον συνολικό λογαριασμό θα πρέπει να συνυπολογιστούν πρόσθετες κατασκευαστικές εργασίες, η κατασκευή υποσταθμού, το κόστος ασφάλειας, η συντήρηση και άλλες δαπάνες που συνδέονται με τη λειτουργία της διασύνδεσης.
Κατά τη συζήτηση στην Επιτροπή, ο Υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός ανέφερε ότι όλα τα συγκεκριμένα στοιχεία εξετάζονται στο πλαίσιο της επικαιροποίησης των μελετών για το έργο. Όπως εξήγησε, το ποσό των €1,9 δισ. δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως η συνολική επένδυση που απαιτείται για την ολοκλήρωση και λειτουργία της διασύνδεσης.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η ΡΑΕΚ, επισημαίνοντας ότι στο ποσό αυτό δεν περιλαμβάνονται οι λειτουργικές δαπάνες. Ο αντιπρόεδρος της Αρχής Άκης Χατζηγεωργίου χαρακτήρισε μάλιστα «αφέλεια» την εκτίμηση ότι ο συνολικός λογαριασμός του έργου θα περιοριστεί στα €1,9 δισ.
Σύμφωνα με τη ΡΑΕΚ, εφόσον το έργο προχωρήσει, η λειτουργία του τοποθετείται από το 2031 και μετά. Παράλληλα, η Αρχή υπογράμμισε ότι οι ενεργειακές επενδύσεις που προωθούνται στην Κύπρο δεν αναμένεται από μόνες τους να οδηγήσουν σε μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος.
Στο τέλος του 2026 η μελέτη της ΕΤΕπ
Κρίσιμο στοιχείο για τις επόμενες αποφάσεις αποτελεί η αναθεωρημένη μελέτη δέουσας επιμέλειας της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Ο Υπουργός Ενέργειας Μιχάλης Δαμιανός ανέφερε ότι η μελέτη, η οποία θα εξετάσει μεταξύ άλλων ζητήματα βιωσιμότητας του έργου, αναμένεται να ολοκληρωθεί προς το τέλος του 2026.
Ο κ. Δαμιανός αναφέρθηκε και στην πρόσφατη είσοδο της γαλλικής Meridiam στον GSI, σημειώνοντας ότι η εξέλιξη προσδίδει νέα δυναμική στο έργο. Τόνισε, ωστόσο, ότι η διασύνδεση αποτελεί έργο ενεργειακής ασφάλειας και δεν θα πρέπει να συνδέεται άμεσα με προσδοκίες για μείωση της τιμής του ηλεκτρισμού.
Παράλληλα, ανέδειξε τη γεωπολιτική σημασία του GSI, καθώς η ηλεκτρική διασύνδεση αναμένεται να συνδέσει την Κύπρο με την ευρωπαϊκή αγορά και το Ισραήλ. Όπως ανέφερε, το έργο διαθέτει στήριξη τόσο από την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σε σχέση με το ενδεχόμενο αποδέσμευσης της Κυπριακής Δημοκρατίας από δεσμεύσεις που έχουν ήδη αναληφθεί, ο Υπουργός Ενέργειας σημείωσε ότι το ζήτημα δεν είναι απλό και συνδέεται με σύνθετα νομικά θέματα.
Ερωτήματα της ΡΑΕΚ για ΑΔΜΗΕ και Meridiam
Παράλληλα, ανοικτά παραμένουν ζητήματα για τη νέα μετοχική και επιχειρησιακή δομή του έργου.
Ο πρόεδρος της ΡΑΕΚ Πόλυς Λεμονάρης ανέφερε ότι η Αρχή ενημερώθηκε γραπτώς στις 11 Αυγούστου για τη συμφωνία μεταξύ ΑΔΜΗΕ και Meridiam. Μετά την αξιολόγηση της ενημέρωσης, η ΡΑΕΚ, σε συνεργασία με τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας της Ελλάδας, απέστειλε σειρά ερωτημάτων και αιτήματα για διευκρινίσεις, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει λάβει απαντήσεις.
Ένα από τα βασικά ζητήματα που παραμένουν ανοικτά αφορά τον μελλοντικό ρόλο του ΑΔΜΗΕ. Η ΡΑΕΚ ζητά να αποσαφηνιστεί εάν ο ΑΔΜΗΕ θα παραμείνει φορέας υλοποίησης, ποιος θα έχει την ιδιοκτησία της διασύνδεσης, ποιος θα αναλάβει τη διαχείρισή της και ποιος θα είναι τελικά ο ρόλος του Διαχειριστή μετά την είσοδο της Meridiam.
Προβληματισμός στην Ευρώπη για το κόστος των διασυνδέσεων
Στη συζήτηση τέθηκε και η ευρύτερη ευρωπαϊκή διάσταση του ζητήματος, με τον Υπουργό Οικονομικών να αναφέρεται στον προβληματισμό που αναπτύσσεται μεταξύ των κρατών-μελών για το αυξανόμενο κόστος των ηλεκτρικών διασυνδέσεων.
Όπως ανέφερε ο κ. Κεραυνός, 25 από τα 27 κράτη-μέλη της Ε.Ε. διαθέτουν ηλεκτρικές διασυνδέσεις, ωστόσο οι διασυνδέσεις από μόνες τους δεν έχουν αποδειχθεί επαρκείς για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που αφορούν το κόστος και την ενεργειακή επάρκεια.
Παράλληλα, σημείωσε ότι το κόστος κατασκευής των διασυνδέσεων έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια και το ζήτημα συζητείται επανειλημμένα σε επίπεδο Ecofin.
Ο Υπουργός ανέφερε ακόμη ότι αρκετοί Ευρωπαίοι Υπουργοί Οικονομικών, μεταξύ αυτών και ο Γάλλος ομόλογός του, εκφράζουν προβληματισμό για το ύψος των επενδύσεων στις διασυνδέσεις. Την ίδια ώρα, όπως είπε, η ευρωπαϊκή συζήτηση για την ενεργειακή στρατηγική στρέφεται ολοένα περισσότερο προς τις μορφές καθαρής ενέργειας, με την πυρηνική ενέργεια να βρίσκεται επίσης στο επίκεντρο.
