Από τα €49 εκατ. στα περίπου €12 εκατ. περιορίστηκε η κρατική δαπάνη για επιδόματα που συνδέονται με το μεταναστευτικό, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Υφυπουργός Μετανάστευσης Νικόλας Ιωαννίδης ενώπιον της Επιτροπής Ελέγχου. Η μείωση, όπως ανέφερε, συνδέεται με τη σημαντική υποχώρηση των μεταναστευτικών ροών και την αλλαγή της εικόνας στο μεταναστευτικό τα τελευταία χρόνια.
Ο κ. Ιωαννίδης υποστήριξε ότι η εικόνα έχει «αλλάξει άρδην» σε σχέση με την περίοδο που είχε εξετάσει η Ελεγκτική Υπηρεσία, παρουσιάζοντας τα νεότερα δεδομένα για τις αφίξεις, τις αιτήσεις ασύλου, τις επιστροφές, το κόστος και τις επόμενες κινήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών.
Κατά τη συνεδρία της Επιτροπής Ελέγχου, το Υφυπουργείο Μετανάστευσης, η Αστυνομία και οι υπόλοιπες εμπλεκόμενες υπηρεσίες παρουσίασαν τα στοιχεία για την πορεία της μεταναστευτικής διαχείρισης, αλλά και τα μέτρα που βρίσκονται σε εξέλιξη, με έμφαση στη διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων.
92% κάτω οι παράτυπες αφίξεις
Σύμφωνα με τον Υφυπουργό, κατά το πρώτο οκτάμηνο του 2026 οι παράτυπες αφίξεις έχουν μειωθεί κατά 92% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2022, ενώ οι νέες αιτήσεις ασύλου παρουσιάζουν μείωση 93%.
Οι εκκρεμείς αιτήσεις ασύλου έχουν περιοριστεί σε κάτω από 12.500, από περίπου 24.000 όταν δημιουργήθηκε το Υφυπουργείο.
Για τους Σύρους αιτητές, από τον Δεκέμβριο του 2024 μέχρι σήμερα έχουν αποσυρθεί ή ανακληθεί περισσότερες από 6.100 αιτήσεις, ενώ περίπου 5.500 άτομα έχουν επιστρέψει.
Παράλληλα, κατά το πρώτο οκτάμηνο του 2026 οι επιστροφές ξεπέρασαν τις 7.000, έναντι περισσότερων από 12.000 για το σύνολο του 2025. Από το 2023, σύμφωνα με τον Υφυπουργό, οι επιστροφές υπηκόων τρίτων χωρών ανέρχονται περίπου στις 40.000.
Σχεδόν 7.000 επιστροφές από τον Ιανουάριο
Ο κ. Ιωαννίδης ανέφερε ότι από τον Ιανουάριο του 2026 μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί σχεδόν 7.000 επιστροφές και ότι η Κύπρος έχει πλέον τη δυνατότητα να συμμετέχει αλλά και να διοργανώνει κοινές ευρωπαϊκές επιχειρήσεις επιστροφών σε συνεργασία με τη Frontex.
Όπως ανέφερε, η πολιτική επιστροφών αποτελεί βασικό μέρος της διαχείρισης του μεταναστευτικού, σημειώνοντας ότι όσοι δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στη Δημοκρατία πρέπει να επιστρέφουν στη χώρα τους.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα της αλλαγής που έχει επέλθει, σύμφωνα με τον Υφυπουργό, αποτελεί το Κέντρο «Πουρνάρα». Από περισσότερους από 3.000 διαμένοντες το 2022, σε δομή χωρητικότητας περίπου 1.000 ατόμων, σήμερα ο αριθμός έχει περιοριστεί στους 165.
Στο μικροσκόπιο 12.000 «χρυσές βίζες»
Στο μεταξύ, αυστηροποίηση του προγράμματος της «χρυσής βίζας» προανήγγειλε ο κ. Ιωαννίδης, ενόψει και της ένταξης της Κύπρου στον χώρο Σένγκεν.
Όπως ανέφερε, περίπου 1.500 «χρυσές βίζες» έχουν εκδοθεί τα τελευταία δύο χρόνια, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη έλεγχος των κατόχων περίπου 12.000 αδειών που εκδόθηκαν από το 2013, προκειμένου να διαπιστωθεί κατά πόσον εξακολουθούν να πληρούν τα κριτήρια του προγράμματος.
Παράλληλα, εξετάζεται η αυστηροποίηση των όρων, με τον Υφυπουργό να σημειώνει ότι η ένταξη της Κύπρου στο Σένγκεν καθιστά το πρόγραμμα πιο ελκυστικό.
Στο πλαίσιο των αλλαγών εξετάζεται και η κατεύθυνση των επενδύσεων, με πιθανή διοχέτευση κεφαλαίων σε τομείς όπως η παιδεία, η άμυνα και η καινοτομία.
Νέο πληροφοριακό σύστημα για τις εισόδους και εξόδους
Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφορούσε και τα πληροφοριακά συστήματα.
Ο Υφυπουργός ανακοίνωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η δημιουργία νέου συστήματος που θα επιτρέπει την παρακολούθηση υπηκόων τρίτων χωρών από την είσοδό τους στη Δημοκρατία μέχρι την έξοδό τους.
Το θέμα συνδέεται με εύρημα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για την περίοδο 2021-2023, σύμφωνα με το οποίο περίπου 290.000 υπήκοοι τρίτων χωρών που είχαν εισέλθει νόμιμα στην Κύπρο δεν εμφανίζονταν στα διαθέσιμα στοιχεία ως έχοντες καταγραφεί κατά την έξοδό τους.
Ο κ. Ιωαννίδης ανέφερε ότι τα δεδομένα έχουν πλέον αλλάξει και ότι προχωρεί η διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων με άλλα Υπουργεία, ενώ το νέο σύστημα αναμένεται να εγκατασταθεί τον Μάρτιο.
Μεταξύ των πιθανών λόγων για την απουσία καταχώρισης αναχώρησης περιλαμβάνονται η έξοδος από μη ελεγχόμενο σημείο, η απόκτηση άδειας παραμονής ή η έξοδος με διαφορετικό διαβατήριο.
Ψηφιοποιούνται οι υπηρεσίες μετανάστευσης
Παράλληλα, προχωρεί η ψηφιοποίηση των υπηρεσιών μετανάστευσης.
Σε πρώτη φάση, οι πολίτες θα μπορούν να ανανεώνουν διαδικτυακά τις άδειες παραμονής τους για πέντε κατηγορίες, ενώ θα μπορούν να παρακολουθούν ηλεκτρονικά την πορεία της αίτησής τους και να λαμβάνουν SMS όταν ολοκληρώνεται η διαδικασία.
Ο Υφυπουργός αναφέρθηκε επίσης στη νέα διαδικασία συνόρων, σημειώνοντας ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η εξέταση αιτήσεων ασύλου ολοκληρώθηκε τόσο από την Υπηρεσία Ασύλου όσο και από το Δικαστήριο μέσα σε δύο εβδομάδες.
15%-20% το ποσοστό έγκρισης ασύλου
Αναφερόμενος στις αιτήσεις ασύλου, ο κ. Ιωαννίδης είπε ότι το ποσοστό έγκρισης βρίσκεται σήμερα μεταξύ 15% και 20%, ενώ σημαντικός αριθμός προσώπων στην Κύπρο έχει καθεστώς συμπληρωματικής προστασίας.
Το ζήτημα των δικαιωμάτων των δικαιούχων τέθηκε από τον βουλευτή του ΔΗΣΥ Γιώργο Παμπορίδη.
Ο Υφυπουργός διευκρίνισε ότι η συμπληρωματική προστασία είναι διαφορετική από το καθεστώς πρόσφυγα και έχει προσωρινό χαρακτήρα. Ανέφερε επίσης ότι η παράνομη είσοδος στη Δημοκρατία αποκλείει την απόκτηση κυπριακής υπηκοότητας και ότι τα χρόνια παραμονής δεν αποτελούν το μοναδικό κριτήριο για την απόκτηση ιθαγένειας.
Οι θέσεις των κομμάτων για τις αιτήσεις ασύλου
Η βουλευτής του ΑΚΕΛ Μαρίνα Νικολάου έθεσε θέμα επαρκούς στελέχωσης της Υπηρεσίας Ασύλου, ώστε οι αιτήσεις να εξετάζονται έγκαιρα και με σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα.
Ο κ. Ιωαννίδης ανέφερε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η πλήρωση οργανικών θέσεων στην Υπηρεσία Ασύλου, η οποία στο παρελθόν στελεχωνόταν σε μεγάλο βαθμό από μη μόνιμο προσωπικό.
Η κ. Νικολάου έθεσε επίσης το αίτημα του ΑΚΕΛ για εξαίρεση της Κυπριακής Δημοκρατίας από τον Κανονισμό του Δουβλίνου. Ο Υφυπουργός απάντησε ότι η Κύπρος δεν έχει προχωρήσει σε κάτι τέτοιο, καθώς ο Κανονισμός αποτελεί μέρος του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο.
Στο επίκεντρο η Πράσινη Γραμμή
Έντονα τέθηκε και το ζήτημα των ελέγχων στην Πράσινη Γραμμή.
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Ζαχαρίας Κουλίας αναφέρθηκε στην κατάσταση στην Πύλα και έθεσε θέμα ελέγχων και σε άλλα σημεία εισόδου, όπως οι μαρίνες.
Ο Βοηθός Αρχηγός της Αστυνομίας Μιχάλης Κατσουνωτός ανέφερε ότι πραγματοποιούνται καθημερινές περιπολίες στις συγκεκριμένες περιοχές και ανακόπτονται παράνομα οχήματα και πρόσωπα.
Πρόσθεσε ότι, στο πλαίσιο της ένταξης της Κύπρου στο Σένγκεν, υπάρχει νομικό εργαλείο για συνεργασία με τις Βρετανικές Βάσεις και ενίσχυση των ελέγχων από και προς τα κατεχόμενα.
Ο κ. Ιωαννίδης ανέφερε ότι η Κύπρος δεν εφαρμόζει μεταναστευτική διαδικασία στην Πράσινη Γραμμή, αλλά προβλέπονται συγκεκριμένοι έλεγχοι, υπογραμμίζοντας ότι «ουδέποτε θα δεχτούμε να καταστεί σκληρό σύνορο».
200.000 άδειες διαμονής – Στόχος η κάλυψη ελλείψεων
Για τη νόμιμη μετανάστευση, ο Υφυπουργός ανέφερε ότι η Κύπρος χρειάζεται εργατικό δυναμικό στην οικοδομική και ξενοδοχειακή βιομηχανία, καθώς και νοσηλευτές.
Σήμερα υπάρχουν περίπου 200.000 ισχύουσες άδειες διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών, ενώ έχουν συναφθεί διμερείς συμφωνίες με την Αίγυπτο και την Ινδία για πιο στοχευμένη προσέλκυση εργατικού δυναμικού.
Ο κ. Ιωαννίδης ανέφερε ότι η ανεργία μεταξύ των Κυπρίων βρίσκεται κάτω από 5% και ότι υπάρχουν πραγματικές ελλείψεις σε σημαντικούς κλάδους της οικονομίας.
Από 1.100 στους 130 οι ασυνόδευτοι ανήλικοι
Σημαντική μείωση καταγράφεται και στον αριθμό των ασυνόδευτων ανηλίκων.
Σύμφωνα με τον Υφυπουργό, ο αριθμός τους έχει μειωθεί από περίπου 1.100 όταν ανέλαβε το Υφυπουργείο σε 130 σήμερα.
Παράλληλα, εφαρμόζεται διαδικασία ελέγχου ηλικίας, ενώ δεν υπάρχει σχεδιασμός για δημιουργία νέων δομών.
Οι τοποθετήσεις των βουλευτών
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής και βουλευτής του ΔΗΚΟ Ζαχαρίας Κουλίας αναφέρθηκε στη μείωση των αιτήσεων ασύλου και στην επιτάχυνση της εξέτασής τους, ενώ έθεσε θέμα καλύτερου συντονισμού με τα δικαστήρια σε υποθέσεις προσώπων των οποίων το καθεστώς αναμένεται να ανακληθεί.
Ο βουλευτής του ΕΛΑΜ Πόλυς Ανωγυριάτης ζήτησε στοιχεία για περίπου 13.000 υποθέσεις για τις οποίες έχει εκδοθεί τελεσίδικη απόφαση επιστροφής, καθώς και για πρόσωπα που δεν έχουν εντοπιστεί. Ζήτησε επίσης αναλυτικά στοιχεία για το ετήσιο κόστος διαχείρισης του μεταναστευτικού και την επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού το 2027.
Ο Πρόεδρος και βουλευτής του ΑΛΜΑ Οδυσσέας Μιχαηλίδης έθεσε, μεταξύ άλλων, ζητήματα που αφορούν τα πρόσωπα που εισέρχονται νόμιμα στη Δημοκρατία χωρίς να καταγράφεται η έξοδός τους, αλλά και το πρόγραμμα της «χρυσής βίζας», για το οποίο ζήτησε διευκρινίσεις ενόψει και της ένταξης της Κύπρου στη ζώνη Σένγκεν.
