Τις προκλήσεις που δημιουργεί η ταχεία ανάπτυξη των ψηφιακών τραπεζών, των ηλεκτρονικών πληρωμών, των κρυπτοστοιχείων και των νέων χρηματοοικονομικών τεχνολογιών, αλλά και την ανάγκη ενίσχυσης της προστασίας των καταναλωτών, συζήτησαν στο Cyprus Forum η Χρηματοοικονομική Επίτροπος Βαλεντίνα Γεωργιάδου, ο Γενικός Διευθυντής του Συνδέσμου Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου Ανδρέας Παπαδάτος και η Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Γλαύκος Κληρίδης, Ειρένα Γεωργιάδου.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε η ανάγκη το ρυθμιστικό και εποπτικό πλαίσιο να μπορεί να ανταποκρίνεται στις αλλαγές που προκαλούν η τεχνολογία, η Τεχνητή Νοημοσύνη και τα νέα επιχειρηματικά μοντέλα στον χρηματοοικονομικό τομέα, χωρίς παράλληλα να ανακόπτεται η καινοτομία.

Η Χρηματοοικονομική Επίτροπος Βαλεντίνα Γεωργιάδου ανέφερε ότι οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες μεταβάλλονται με πολύ γρήγορους ρυθμούς, γεγονός που καθιστά δύσκολη την αντίστοιχη προσαρμογή του εποπτικού πλαισίου. Όπως σημείωσε, ζητούμενο είναι μέσα σε αυτή τη μετάβαση να διασφαλίζεται αποτελεσματική προστασία των χρηστών των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, μέσα και από καλύτερο συντονισμό μεταξύ των αρμόδιων εποπτικών αρχών.

«Η ασφάλεια και η εμπιστοσύνη», αποτελούν, όπως είπε, βασικές προϋποθέσεις για την ανάπτυξη του τομέα, καθώς ο πολίτης είναι περισσότερο πρόθυμος να επενδύσει όταν γνωρίζει ότι υπάρχει μηχανισμός προστασίας σε περίπτωση που κάτι πάει στραβά.

Η κ. Γεωργιάδου επεσήμανε παράλληλα ότι οι καταναλωτές συχνά δεν γνωρίζουν πού πρέπει να απευθυνθούν όταν αντιμετωπίζουν πρόβλημα. Όπως ανέφερε, αυτό διαπιστώνεται και μέσα από τα παράπονα που λαμβάνει το Γραφείο του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου, καθώς πολίτες παραπέμπονται στο Γραφείο χωρίς πάντοτε να ενημερώνονται κατά πόσο πληρούν τις προϋποθέσεις για εξέταση της υπόθεσής τους.

Η ευκολία με την οποία μπορούν πλέον να πραγματοποιούνται συναλλαγές και επενδύσεις με ένα μόνο «κλικ» σημαίνει ότι ο καταναλωτής συχνά δεν εξετάζει εκ των προτέρων ποια εταιρεία παρέχει την υπηρεσία, από ποια Αρχή εποπτεύεται ή ποια δικαιώματα διαθέτει σε περίπτωση προβλήματος, σημείωσε.

Αναφέρθηκε ακόμη στους αυξημένους κινδύνους από απάτες και ζητήματα κυβερνοασφάλειας, τονίζοντας τη σημασία της χρηματοοικονομικής εκπαίδευσης. Όπως είπε, οι πολίτες πρέπει να είναι ενημερωμένοι και να γνωρίζουν τόσο τα χαρακτηριστικά των νέων χρηματοοικονομικών προϊόντων όσο και τα δικαιώματά τους πριν προχωρήσουν σε μια επένδυση.

Παπαδάτος: Η τεχνολογία καταργεί τα όρια μεταξύ δραστηριοτήτων

Ο Γενικός Διευθυντής του Συνδέσμου Εγκεκριμένων Λογιστών Κύπρου Ανδρέας Παπαδάτος ανέφερε ότι η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι απλώς ότι η τεχνολογία εξελίσσεται ταχύτερα από τη νομοθεσία, αλλά ότι «έχει αρχίσει να καταργεί στην πράξη τα όρια μεταξύ των δραστηριοτήτων».

Όπως εξήγησε, η εποπτεία εξακολουθεί να οργανώνεται γύρω από διαφορετικές κατηγορίες ιδρυμάτων, δραστηριοτήτων και αρμοδιοτήτων, ενώ για τον καταναλωτή όλες αυτές οι υπηρεσίες εμφανίζονται πλέον στην ίδια οθόνη. Μέσω μιας πλατφόρμας μπορεί ταυτόχρονα να αγοράζει ή να πωλεί κρυπτοστοιχεία, να επενδύει και να χρησιμοποιεί διαφορετικές χρηματοοικονομικές υπηρεσίες. Δεν είναι, όπως είπε, εύλογο να αναμένεται από τον καταναλωτή να γνωρίζει ποια Αρχή εποπτεύει κάθε δραστηριότητα, ποια προστασία έχει σε κάθε περίπτωση και πού πρέπει να απευθυνθεί εάν κάτι πάει στραβά.

Για την Κύπρο, έθεσε τρεις βασικές προτεραιότητες: καλύτερο συντονισμό μεταξύ των αρμόδιων Αρχών, ελαχιστοποίηση πιθανών εποπτικών κενών και μεγαλύτερη σαφήνεια προς τους καταναλωτές ως προς το ποιος εποπτεύει τι και ποια δικαιώματα διαθέτουν.

Ο κ. Παπαδάτος υπογράμμισε επίσης ότι η τεχνολογία δεν αποτελεί υποκατάστατο της εμπιστοσύνης. Πίσω από κάθε ψηφιακή εφαρμογή, είπε, υπάρχει μια εταιρεία που πρέπει να διαθέτει αποτελεσματική διοίκηση, αξιόπιστη χρηματοοικονομική πληροφόρηση, εσωτερικούς ελέγχους, διαχείριση κινδύνων, κανονιστική συμμόρφωση και ανεξάρτητο έλεγχο.

«Η προστασία του καταναλωτή δεν αρχίζει όταν υποβάλει ένα παράπονο», σημείωσε, αλλά πολύ νωρίτερα, από τον σχεδιασμό του προϊόντος και την ποιότητα και σαφήνεια των πληροφοριών που παρέχονται στον χρήστη.

Γεωργιάδου: Η αξιόπιστη εποπτεία μπορεί να γίνει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα

Από την πλευρά της, η Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Γλαύκος Κληρίδης Ειρένα Γεωργιάδου αναφέρθηκε στην εμπειρία της τόσο από το παραδοσιακό τραπεζικό σύστημα όσο και από τον χώρο των ψηφιακών χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.

Όπως είπε, παρά τις σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι πάροχοι και συμπεριφέρονται οι καταναλωτές, οι βασικές αρχές του χρηματοπιστωτικού συστήματος παραμένουν οι ίδιες: ασφάλεια, διαφάνεια και λογοδοσία.

Τόνισε ότι διαφάνεια δεν σημαίνει απλώς την παράθεση δεκάδων σελίδων όρων και προϋποθέσεων, αλλά την παροχή πληροφοριών που ο καταναλωτής μπορεί πραγματικά να κατανοήσει. Παράλληλα, σημείωσε ότι οι ρυθμιστικές Αρχές καλούνται να προστατεύουν τους καταναλωτές χωρίς να μετατρέπονται σε εμπόδιο για την ανάπτυξη και την καινοτομία.

Η κ. Γεωργιάδου εκτίμησε ότι στο μέλλον το digital banking δεν θα αντιμετωπίζεται ως ξεχωριστή κατηγορία, καθώς «το banking θα είναι digital». Ως εκ τούτου, οι παραδοσιακές τράπεζες, όπως είπε, δεν έχουν άλλη επιλογή από το να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον ρόλο της εποπτείας για την ανταγωνιστικότητα της Κύπρου ως χρηματοοικονομικού κέντρου. Μια αξιόπιστη εποπτεία, ανέφερε, μπορεί να αποτελέσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τη χώρα και να συμβάλει στην προσέλκυση ποιοτικότερων διεθνών χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων.

Όπως σημείωσε, οι διεθνείς εταιρείες αναζητούν πλέον regulatory certainty: σαφείς κανόνες, συνεπή εφαρμογή τους για όλους και εποπτικές Αρχές που κατανοούν τα νέα επιχειρηματικά μοντέλα του fintech και μπορούν να ανταποκρίνονται με επαρκή ταχύτητα.

Η Κύπρος, πρόσθεσε, έχει ήδη αναπτύξει σημαντικό οικοσύστημα επιχειρήσεων του κλάδου και ο στόχος δεν πρέπει να είναι η προσέλκυση περισσότερων εταιρειών μέσω χαλαρότερης εποπτείας, αλλά καλύτερων εταιρειών μέσα από ένα αξιόπιστο, ευέλικτο και αποτελεσματικό εποπτικό πλαίσιο. Αυτό, όπως είπε, μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία ενός περισσότερο βιώσιμου χρηματοοικονομικού μοντέλου για την Κύπρο.

Πηγή: ΚΥΠΕ