Την επιβολή νέων κεφαλαιακών απαιτήσεων στις κυπριακές τράπεζες εξετάζει η Κεντρική Τράπεζα, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος απέναντι σε διεθνείς οικονομικούς και γεωπολιτικούς κινδύνους.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η πιθανή ενεργοποίηση του αποθέματος ασφαλείας για τον συστημικό κίνδυνο (Systemic Risk Buffer – SyRB), το οποίο θα υποχρεώσει τις τράπεζες να διατηρούν πρόσθετα ίδια κεφάλαια. Οι προθέσεις της εποπτικής αρχής αναμένεται να αποσαφηνιστούν με ανακοίνωση τον Νοέμβριο.

Η εξέταση του μέτρου γίνεται παρά τη βελτιωμένη εικόνα του τραπεζικού τομέα, ο οποίος έχει ανακάμψει, διαθέτει αυξημένη ρευστότητα και στηρίζει την πραγματική οικονομία, με τα επιτόκια να κινούνται κοντά στον μέσο όρο της ευρωζώνης.

Η ΚΤΚ, ωστόσο, θεωρεί ότι οι διεθνείς εξελίξεις δημιουργούν νέες εστίες κινδύνου. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι πολεμικές συγκρούσεις, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, το υψηλό δημόσιο χρέος μεγάλων ευρωπαϊκών οικονομιών, αλλά και οι υψηλές αποτιμήσεις μετοχών που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη. Ανησυχία προκαλεί επίσης η αύξηση των κυβερνοαπειλών.

Οι κίνδυνοι αυτοί αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για την Κύπρο, καθώς το τραπεζικό σύστημα χαρακτηρίζεται από υψηλή συγκέντρωση. Ενδεχόμενα προβλήματα σε ένα μεγάλο πιστωτικό ίδρυμα θα μπορούσαν να επηρεάσουν ευρύτερα τον χρηματοπιστωτικό τομέα και να μεταφερθούν στην πραγματική οικονομία.

Τα υφιστάμενα μέτρα και το κόστος

Η ΚΤΚ εφαρμόζει ήδη αντικυκλικό απόθεμα ασφαλείας 1,5% επί των εγχώριων ανοιγμάτων, ενώ έχουν καθοριστεί πρόσθετες κεφαλαιακές απαιτήσεις και αποθέματα ασφαλείας ανάλογα με τη συστημική σημασία των τραπεζών. Τα υφιστάμενα μέτρα, ωστόσο, ενδέχεται να μην επαρκούν για την αντιμετώπιση των διαρθρωτικών κινδύνων που διαμορφώνονται.

Σε αντίθεση με το αντικυκλικό απόθεμα, το οποίο προσαρμόζεται ανάλογα με τη φάση του οικονομικού κύκλου, το SyRB αποσκοπεί στην αντιμετώπιση μακροπρόθεσμων συστημικών κινδύνων και έχει πιο μόνιμο χαρακτήρα.

Το ενδεχόμενο εφαρμογής του μέτρου εγείρει, πάντως, ερωτήματα για το κόστος που θα επωμιστούν οι τράπεζες. Η δέσμευση πρόσθετων κεφαλαίων θα μπορούσε να περιορίσει την ευχέρειά τους για διανομή μερισμάτων και, ανάλογα με το ύψος των απαιτήσεων, να επηρεάσει τη δυνατότητα χορήγησης νέων δανείων.

Οι τελικές επιπτώσεις θα εξαρτηθούν από το ποσοστό του αποθέματος που ενδεχομένως θα αποφασιστεί, καθώς και από το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του. Οι λεπτομέρειες αναμένονται με τις ανακοινώσεις της ΚΤΚ τον Νοέμβριο.