Σημαντικά υψηλότερη από τις αρχικές κυβερνητικές προβλέψεις ήταν η ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας το 2025, καθώς ο πραγματικός ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ αναθεωρήθηκε στο 4,8%, έναντι 3,8% που είχε αρχικά εκτιμηθεί. Την αναθεώρηση γνωστοποίησε ο υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός, με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα Στατιστικής, υπογραμμίζοντας ότι η ισχυρή οικονομική επίδοση πρέπει να συνοδεύεται από πολιτικές που διασφαλίζουν δικαιότερη κατανομή του πλούτου.
Μιλώντας την Τρίτη, 20 Οκτωβρίου, σε εκδήλωση της Στατιστικής Υπηρεσίας στο Υπουργείο Οικονομικών, ο υπουργός συνέδεσε την αναθεωρημένη επίδοση με την υπέρβαση των οικονομικών στόχων της κυβέρνησης. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι τα θετικά αποτελέσματα δεν δικαιολογούν εφησυχασμό, δεδομένων των γεωπολιτικών αβεβαιοτήτων και των προκλήσεων που εξακολουθούν να επηρεάζουν την οικονομία.
Στην ίδια εκδήλωση, ο διευθυντής της Στατιστικής Υπηρεσίας, Σταύρος Καραγιώργης, έθεσε στο επίκεντρο τη σημασία της ορθής ανάγνωσης των οικονομικών δεικτών, επισημαίνοντας ότι οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης δεν αποτυπώνουν από μόνοι τους τον τρόπο με τον οποίο κατανέμονται τα οφέλη στην κοινωνία.
Υψηλότερη ανάπτυξη από την αρχική πρόβλεψη
Ο υπουργός Οικονομικών χαρακτήρισε τις επίσημες στατιστικές βασικό εργαλείο για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή της οικονομικής πολιτικής. Όπως ανέφερε, η κυβέρνηση στηρίζεται στα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, υιοθετώντας συντηρητικές παραδοχές στις προβλέψεις της, λόγω των αβέβαιων διεθνών συνθηκών.
Κατά τον κ. Κεραυνό, η πορεία του 2025 καταδεικνύει ότι η κυβέρνηση θέτει συγκεκριμένους στόχους και εφαρμόζει πολιτικές με σκοπό την επίτευξή τους, επιδιώκοντας παράλληλα καλύτερα αποτελέσματα από τα αρχικά αναμενόμενα.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η ισχυρότερη ανάπτυξη δημιουργεί πρόσθετο πλούτο, με ζητούμενο την αξιοποίησή του προς όφελος ευρύτερων κοινωνικών ομάδων. Όπως σημείωσε, μέσα από τις πολιτικές και τις μεταρρυθμίσεις που εφαρμόζονται καταβάλλεται προσπάθεια για πιο ισότιμη κατανομή των οικονομικών ωφελημάτων.
Στον χαιρετισμό του ανέφερε ακόμη ότι ο ρυθμός ανάπτυξης 4,8% συγκαταλέγεται στους υψηλότερους στην Ευρωπαϊκή Ένωση και υπερβαίνει σημαντικά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη μείωση του δημόσιου χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ, καταγράφοντας την πρόοδο της Κύπρου στο συγκεκριμένο πεδίο.
«Η δημοσιονομική σταθερότητα δεν αποτελεί αυτοσκοπό»
Παρά τις θετικές επιδόσεις, ο κ. Κεραυνός τόνισε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις που απαιτούν προσεκτική διαχείριση. Απέδωσε την ανθεκτικότητα της οικονομίας, μεταξύ άλλων, στη συνετή δημοσιονομική πολιτική, επισημαίνοντας ότι η δημοσιονομική σταθερότητα πρέπει να λειτουργεί ως μέσο για την επίτευξη ευρύτερων οικονομικών και κοινωνικών στόχων.
«Η δημοσιονομική σταθερότητα δεν αποτελεί αυτοσκοπό», ανέφερε, εξηγώντας ότι αποτελεί τη βάση για τη στήριξη της ανάπτυξης, την κάλυψη κοινωνικών αναγκών και τη δημιουργία συνθηκών μακροχρόνιας ευημερίας.
Όπως πρόσθεσε, οι δημοσιονομικές επιλογές πρέπει να αξιολογούνται όχι μόνο βάσει του άμεσου κόστους τους, αλλά και με γνώμονα την αποτελεσματικότητα, τη διαχρονική βιωσιμότητα και τις επιπτώσεις τους στις επόμενες γενιές.
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε επίσης στη διάκριση μεταξύ προσωρινών μεταβολών και διαρθρωτικών τάσεων, καθώς και μεταξύ συγκυριακών βελτιώσεων και μόνιμων αλλαγών στα δημόσια οικονομικά.
Σύμφωνα με τον υπουργό, η κατάρτιση του κρατικού προϋπολογισμού, η ιεράρχηση των προτεραιοτήτων και η διασφάλιση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών απαιτούν αξιόπιστα δεδομένα, συνεχή αξιολόγηση και έγκαιρο εντοπισμό ενδεχόμενων κινδύνων.
Καραγιώργης: Η ανάπτυξη δεν δείχνει από μόνη της ποιοι ωφελούνται
Στη σημασία της σωστής ερμηνείας των επίσημων στατιστικών αναφέρθηκε ο διευθυντής της Στατιστικής Υπηρεσίας, Σταύρος Καραγιώργης, σημειώνοντας ότι η αποστολή της Υπηρεσίας δεν περιορίζεται στη συλλογή και δημοσιοποίηση αριθμητικών δεδομένων.
Όπως εξήγησε, τα στοιχεία αποκτούν μεγαλύτερη αξία όταν αξιοποιούνται για την κατανόηση των οικονομικών και κοινωνικών εξελίξεων και για την τεκμηρίωση των αποφάσεων πολιτικής.
Ενδεικτικά, ανέφερε ότι η αύξηση του ΑΕΠ δεν αποκαλύπτει από μόνη της τον τρόπο κατανομής των ωφελημάτων της ανάπτυξης. Αντίστοιχα, η υποχώρηση του πληθωρισμού δεν σημαίνει ότι οι τιμές επιστρέφουν στα προηγούμενα επίπεδα, ενώ η εξέλιξη της ανεργίας πρέπει να εξετάζεται σε συνδυασμό με τις ευρύτερες συνθήκες στην αγορά εργασίας.
Ο κ. Καραγιώργης χαρακτήρισε τις επίσημες στατιστικές δημόσιο αγαθό, τονίζοντας ότι πρέπει να διασφαλίζονται η αξιοπιστία, η αντικειμενικότητα και η πρόσβαση σε αυτές. Η αξιοποίησή τους, όπως ανέφερε, αφορά όχι μόνο την κυβέρνηση και τη δημόσια διοίκηση, αλλά και τις εργοδοτικές και συνδικαλιστικές οργανώσεις, την επιχειρηματική και ακαδημαϊκή κοινότητα και τους πολίτες.
Μετρήσιμοι στόχοι για κάθε δημόσια πολιτική
Ο διευθυντής της Στατιστικής Υπηρεσίας υπογράμμισε ότι τα επίσημα δεδομένα πρέπει να αξιοποιούνται σε όλα τα στάδια μιας δημόσιας πολιτικής, από τον εντοπισμό του προβλήματος και τον αρχικό σχεδιασμό έως την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.
Όπως ανέφερε, κάθε σημαντική παρέμβαση χρειάζεται σαφείς και μετρήσιμους στόχους, καθώς και κατάλληλους δείκτες για την παρακολούθηση της προόδου. Η αξιολόγηση, πρόσθεσε, πρέπει να αποτελεί μέρος του αρχικού σχεδιασμού και όχι να ξεκινά μετά την εφαρμογή μιας πολιτικής.
«Πρέπει να γνωρίζουμε εκ των προτέρων όχι μόνο τι θέλουμε να επιτύχουμε, αλλά και πώς θα μετρήσουμε αν το πετύχαμε», τόνισε.
Η συστηματική παρακολούθηση επιτρέπει τον έγκαιρο εντοπισμό αποκλίσεων και τη λήψη διορθωτικών μέτρων, ενώ βοηθά να διαπιστωθεί ποιοι ωφελήθηκαν και κατά πόσο οι παρεμβάσεις πέτυχαν τους αρχικούς τους στόχους.
Η Στατιστική Υπηρεσία μπορεί να συμβάλει στη διαδικασία μέσω τεκμηριωμένων στοιχείων και κατάλληλων δεικτών, χωρίς να υποκαθιστά τους αρμόδιους φορείς στη λήψη αποφάσεων.
Αξιοποίηση των κρατικών δεδομένων με σύγχρονα εργαλεία
Ένα ακόμη ζήτημα που έθεσε ο κ. Καραγιώργης αφορά την καλύτερη αξιοποίηση των πληροφοριών που ήδη διαθέτει το κράτος και οι οποίες βρίσκονται κατανεμημένες σε υπουργεία, υπηρεσίες και οργανισμούς.
Η διασύνδεση των διοικητικών δεδομένων, με πλήρη σεβασμό στη νομοθεσία, στο στατιστικό απόρρητο και στην προστασία των προσωπικών δεδομένων, μπορεί να συμβάλει στην ταχύτερη και ποιοτικότερη παραγωγή στατιστικών. Παράλληλα, μπορεί να περιορίσει το κόστος συλλογής στοιχείων και την επιβάρυνση επιχειρήσεων και πολιτών.
«Δεν χρειάζεται πάντοτε να ζητούμε περισσότερα δεδομένα από την κοινωνία και την οικονομία. Χρειάζεται πρώτα να αξιοποιούμε καλύτερα τα δεδομένα που ήδη διαθέτουμε», ανέφερε.
Για την επίτευξη αυτού του στόχου απαιτούνται σύγχρονες υποδομές, συνεργασία μεταξύ των δημόσιων φορέων και αποτελεσματικότερη διακυβέρνηση των δεδομένων.
Ο διευθυντής της Υπηρεσίας υπογράμμισε, παράλληλα, ότι η συνεργασία με τους φορείς λήψης αποφάσεων είναι συμβατή με τη διατήρηση της επιστημονικής ανεξαρτησίας και αντικειμενικότητας της Στατιστικής Υπηρεσίας, στοιχεία που αποτελούν προϋποθέσεις για την αξιοπιστία του έργου της.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της συμπλήρωσης δέκα χρόνων από την καθιέρωση της Ευρωπαϊκής Ημέρας Στατιστικής. Το φετινό ευρωπαϊκό θέμα, «Οι ευρωπαϊκές στατιστικές σε σταυροδρόμι: προτεραιότητες, ευκαιρίες και περιορισμοί», εστιάζει στις αυξανόμενες ανάγκες για πληροφόρηση, στους περιορισμένους πόρους και στις δυνατότητες που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες.
