Την ανάγκη για αυξημένη επαγρύπνηση απέναντι στις πληθωριστικές πιέσεις και διατήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας υπογραμμίζει ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου (ΚΤΚ), Χριστόδουλος Πατσαλίδης, προειδοποιώντας ότι οι κίνδυνοι για την πορεία του πληθωρισμού εξακολουθούν να είναι ανοδικοί.
Όπως επισημαίνει, οι συνεχιζόμενες γεωπολιτικές εντάσεις και οι επιπτώσεις τους στις ενεργειακές αγορές διατηρούν την αβεβαιότητα, καθιστώντας αναγκαία τη στενή παρακολούθηση των εξελίξεων και την εφαρμογή συνετών οικονομικών πολιτικών. Στόχος, σύμφωνα με τον διοικητή, πρέπει να είναι η περαιτέρω θωράκιση της κυπριακής οικονομίας, ώστε να μπορεί να αντιμετωπίζει τις επιπτώσεις των ανατιμήσεων χωρίς να χάνει την αναπτυξιακή της δυναμική.
Οι επισημάνσεις του κ. Πατσαλίδη περιλαμβάνονται σε γραπτή δήλωσή του με αφορμή την απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) να διατηρήσει αμετάβλητα τα βασικά επιτόκια. Η απόφαση συνδέεται με τις αυξημένες πληθωριστικές πιέσεις που εξακολουθούν να καταγράφονται τόσο στην ευρωζώνη όσο και στην Κύπρο.
Ενεργειακό κόστος και γεωπολιτικές εντάσεις πιέζουν τις τιμές
Αναφερόμενος στην ευρωπαϊκή οικονομία, ο διοικητής της ΚΤΚ σημειώνει ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις και το νέο ενεργειακό σοκ ενισχύουν τις πληθωριστικές πιέσεις, με τις εκτιμήσεις να δείχνουν ότι οι αυξημένοι ρυθμοί ανόδου των τιμών ενδέχεται να διατηρηθούν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Ενδεικτική είναι η πορεία του πληθωρισμού στην ευρωζώνη, ο οποίος αυξήθηκε στο 3,8% τον Σεπτέμβριο, από 3,2% τον Αύγουστο, κυρίως λόγω της ανόδου στις τιμές των πετρελαϊκών προϊόντων.
Την ίδια ώρα, οι αυστηρότερες χρηματοπιστωτικές συνθήκες λειτουργούν εν μέρει ανασταλτικά στη μεταφορά των ενεργειακών ανατιμήσεων στην υπόλοιπη οικονομία. Ωστόσο, όπως αναφέρει ο κ. Πατσαλίδης, μέχρι στιγμής οι έμμεσες επιπτώσεις του ενεργειακού σοκ παραμένουν σχετικά περιορισμένες, ενώ δεν παρατηρούνται σημαντικές δευτερογενείς πληθωριστικές πιέσεις, όπως προκύπτει και από τα τελευταία στοιχεία για τις μισθολογικές αυξήσεις.
Παράλληλα, οι πληθωριστικές προσδοκίες στις αγορές και στις σχετικές έρευνες παραμένουν γενικά υπό έλεγχο, κυρίως σε μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Παρά την ανθεκτικότητα που εξακολουθεί να παρουσιάζει η οικονομική δραστηριότητα στην ευρωζώνη, η αυξημένη αβεβαιότητα και οι πιο περιοριστικές συνθήκες χρηματοδότησης αναμένεται να επηρεάσουν αρνητικά τον ρυθμό ανάπτυξης το επόμενο διάστημα.
Υπό αυτά τα δεδομένα, η ΕΚΤ έκρινε ότι η διατήρηση των επιτοκίων στα σημερινά επίπεδα επιτρέπει την αποτελεσματικότερη διαχείριση της αβεβαιότητας, με σταθερό στόχο την επαναφορά και διατήρηση του πληθωρισμού στο 2% μεσοπρόθεσμα.
Στο 5,2% ο πληθωρισμός στην Κύπρο
Σε ό,τι αφορά την κυπριακή οικονομία, ο διοικητής της ΚΤΚ επισημαίνει ότι εξακολουθεί να επιδεικνύει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, παρά το δύσκολο διεθνές περιβάλλον. Βασικά στηρίγματα αποτελούν η ισχυρή εγχώρια ζήτηση, οι θετικές συνθήκες στην αγορά εργασίας και η κατάσταση των δημόσιων οικονομικών.
Ωστόσο, η πορεία των τιμών εξακολουθεί να προκαλεί ανησυχία. Ο πληθωρισμός στην Κύπρο παρέμεινε στο 5,2% τον Σεπτέμβριο, με τις μεγαλύτερες αυξήσεις να καταγράφονται στην ενέργεια, όπου έφτασαν το 21%, και στις υπηρεσίες, με αύξηση 7,1%.
Υπάρχει, πάντως, και μια θετική εξέλιξη. Ο δομικός πληθωρισμός, ο οποίος δεν περιλαμβάνει τις τιμές της ενέργειας και των τροφίμων, υποχώρησε στο 3,9% τον Σεπτέμβριο, από 4,5% τον Αύγουστο. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι οι υποκείμενες πληθωριστικές πιέσεις παρουσιάζουν σημάδια εξασθένησης.
Παρά τη συγκεκριμένη αποκλιμάκωση, ο κ. Πατσαλίδης προειδοποιεί ότι οι κίνδυνοι εξακολουθούν να είναι ανοδικοί, γεγονός που καθιστά απαραίτητη τη συνεχή επαγρύπνηση.
Τα τέσσερα στηρίγματα της κυπριακής οικονομίας
Ο διοικητής της ΚΤΚ αναδεικνύει τέσσερις βασικούς παράγοντες που ενισχύουν την αντοχή της κυπριακής οικονομίας απέναντι στις πληθωριστικές πιέσεις.
Πρώτον, η ισχυρή αγορά εργασίας και τα υψηλά επίπεδα απασχόλησης στηρίζουν τα εισοδήματα των νοικοκυριών. Αυτό επιτρέπει στην ιδιωτική κατανάλωση να συνεχίσει να αποτελεί σημαντικό μοχλό ανάπτυξης, ακόμη και σε περιόδους αυξημένου κόστους ζωής.
Δεύτερον, η ανθεκτικότητα της οικονομίας συμβάλλει στη διατήρηση σταθερών φορολογικών εσόδων, δίνοντας στο κράτος τη δυνατότητα να στηρίζει στοχευμένα τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, χωρίς να επιβαρύνει υπέρμετρα τα δημόσια οικονομικά.
Τρίτον, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει ο τραπεζικός τομέας. Τα υψηλά επίπεδα κεφαλαιακής επάρκειας και ρευστότητας ενισχύουν τη σταθερότητα του συστήματος και τη δυνατότητά του να χρηματοδοτεί την οικονομική δραστηριότητα.
Τέταρτον, η διεύρυνση της παραγωγικής βάσης της οικονομίας, με την ανάπτυξη κλάδων όπως οι τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών, ενισχύει την ικανότητα της χώρας να αντιμετωπίζει εξωτερικούς κλυδωνισμούς. Παράλληλα, οι πρόσφατες αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας της Κύπρου ενισχύουν την εικόνα της ως αξιόπιστου επενδυτικού προορισμού, στηρίζοντας την προσέλκυση ξένων κεφαλαίων.
Μήνυμα για συνετές οικονομικές πολιτικές
Κλείνοντας, ο κ. Πατσαλίδης τονίζει ότι η διατήρηση της οικονομικής ανθεκτικότητας προϋποθέτει συνέπεια και πειθαρχία στη χάραξη της οικονομικής πολιτικής.
Όπως αναφέρει, η εφαρμογή συνετών οικονομικών πολιτικών αποτελεί βασική προϋπόθεση για την προστασία της οικονομίας από τις επιπτώσεις του πληθωρισμού. Προσθέτει ότι οι ανοδικοί κίνδυνοι για τις τιμές, σε συνδυασμό με τις συνεχιζόμενες διεθνείς προκλήσεις, καθιστούν ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη για μια συνολικά πειθαρχημένη προσέγγιση.
