Σημαντική διαφορά ανάμεσα στη χρηματοοικονομική εικόνα των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων στην Κύπρο αποτυπώνουν τα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας για το 2025. Τα νοικοκυριά διαθέτουν σε μετρητά και καταθέσεις σχεδόν 1,7 ευρώ για κάθε 1 ευρώ δανειακών υποχρεώσεων, ενώ οι μη χρηματοοικονομικές επιχειρήσεις εμφανίζουν υψηλότερο δανεισμό και μικρότερο ποσοστό άμεσα διαθέσιμης ρευστότητας.

Η αναλογία αυτή αφορά το σύνολο των νοικοκυριών ως θεσμικό τομέα και όχι κάθε νοικοκυριό ξεχωριστά.

Σύμφωνα με τους Ετήσιους Χρηματοοικονομικούς Λογαριασμούς κατά Θεσμικό Τομέα της CYSTAT, στο τέλος Δεκεμβρίου 2025 τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία των νοικοκυριών ανέρχονταν σε €62,57 δισ., ενώ τα δάνειά τους έφταναν τα €19,89 δισ. Από το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων τους, το 53,8% αφορούσε μετρητά και καταθέσεις, ποσό που αντιστοιχεί σε €33,66 δισ.

Η εικόνα είναι διαφορετική για τις επιχειρήσεις. Παρά το γεγονός ότι διέθεταν χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία €75,86 δισ., μόλις το 24,1% βρισκόταν σε μετρητά και καταθέσεις. Την ίδια ώρα, τα δάνειά τους ανέρχονταν σε €41,62 δισ., με τον δείκτη χρέους να φτάνει στο 108,6% του ΑΕΠ.

Τα στοιχεία αναδεικνύουν τη διαφορετική διάρθρωση των χρηματοοικονομικών θέσεων των δύο τομέων, αλλά και το βάρος που εξακολουθεί να έχει ο δανεισμός στον επιχειρηματικό κόσμο.

Πού κατευθύνονται τα χρήματα των νοικοκυριών

Η συνολική αξία των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων των νοικοκυριών ανήλθε στα €62,57 δισ. στο τέλος του 2025. Η μεγαλύτερη κατηγορία είναι τα μετρητά και οι καταθέσεις, που έφτασαν τα €33,66 δισ. ή το 53,8% του συνόλου.

Ακολουθούν οι μετοχές και οι συμμετοχικοί τίτλοι, με €15,61 δισ. ή 25%, ενώ τα χρεόγραφα αντιστοιχούν σε €1,64 δισ. ή 2,6%.

Από την άλλη, οι συνολικές χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις των νοικοκυριών ανέρχονταν σε €24,82 δισ., με τα δάνεια να αποτελούν τη μεγαλύτερη κατηγορία, στα €19,89 δισ. Στις υπόλοιπες υποχρεώσεις περιλαμβάνονται και €4,93 δισ. σε λοιπούς πληρωτέους λογαριασμούς.

Η χρηματοοικονομική καθαρή θέση των νοικοκυριών ήταν θετική κατά €37,75 δισ., καθώς τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία τους υπερέβαιναν τις υποχρεώσεις τους.

Επιχειρήσεις: €75,86 δισ. σε χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία, αλλά υψηλός δανεισμός

Διαφορετική είναι η εικόνα στον επιχειρηματικό τομέα, όπου η σύνθεση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων δείχνει μικρότερη διαθεσιμότητα ρευστότητας.

Συγκεκριμένα, οι μη χρηματοοικονομικές εταιρείες διέθεταν χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία €75,86 δισ. στο τέλος του 2025. Από αυτά:

Το 24,1%, ή €18,27 δισ., αφορούσε μετρητά και καταθέσεις.

Το 37%, ή €28,05 δισ., αφορούσε μετοχές και συμμετοχικούς τίτλους.

Το 31,9%, ή €24,22 δισ., αφορούσε λοιπούς εισπρακτέους λογαριασμούς.

Το 5,5%, ή €4,15 δισ., αφορούσε δάνεια.

Το 1%, ή €726,8 εκατ., αφορούσε χρεόγραφα.

Επομένως, λιγότερο από το ένα τέταρτο των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων των επιχειρήσεων βρισκόταν σε μετρητά και καταθέσεις. Σημειώνεται ότι τα συγκεκριμένα ποσά αφορούν αποκλειστικά χρηματοοικονομικά στοιχεία και δεν περιλαμβάνουν το σύνολο της περιουσίας των επιχειρήσεων, όπως ακίνητα, εγκαταστάσεις και εξοπλισμό.

Την ίδια στιγμή, ο δανεισμός τους έφτασε τα €41,62 δισ., με τον δείκτη χρέους να διαμορφώνεται στο 108,6% του ΑΕΠ.

Αξιοσημείωτη είναι και η εικόνα των λοιπών εισπρακτέων και πληρωτέων λογαριασμών. Οι επιχειρήσεις είχαν €24,22 δισ. σε λοιπούς εισπρακτέους λογαριασμούς, ενώ οι αντίστοιχοι πληρωτέοι λογαριασμοί τους ανέρχονταν σε €20,58 δισ. Οι συγκεκριμένες κατηγορίες περιλαμβάνουν οικονομικές απαιτήσεις και υποχρεώσεις μεταξύ επιχειρήσεων και άλλων αντισυμβαλλομένων και δεν περιορίζονται αποκλειστικά σε οφειλές προς προμηθευτές.

Η χρηματοοικονομική καθαρή θέση του συγκεκριμένου τομέα ήταν αρνητική κατά €63,35 δισ., καθώς οι συνολικές χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις του ανέρχονταν σε €139,20 δισ., έναντι περιουσιακών στοιχείων €75,86 δισ.

Το δημόσιο και η συνολική εικόνα της οικονομίας

Σύμφωνα με τα στοιχεία της CYSTAT, η Γενική Κυβέρνηση διέθετε χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία €32,81 δισ. στο τέλος του 2025. Από αυτά, τα €21,05 δισ. αφορούσαν μετρητά και καταθέσεις.

Οι συνολικές χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις της Γενικής Κυβέρνησης ανέρχονταν σε €39,88 δισ., με τη χρηματοοικονομική καθαρή θέση να καταγράφει έλλειμμα €7,07 δισ.

Τα €21,05 δισ. σε μετρητά και καταθέσεις αποτελούν μέρος των συνολικών χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων της Γενικής Κυβέρνησης. Δεν πρέπει να συγχέονται με το συνολικό δημόσιο χρέος, καθώς πρόκειται για διαφορετικά χρηματοοικονομικά μεγέθη.

Σε επίπεδο συνολικής οικονομίας, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία ανήλθαν στα €795,13 δισ., ενώ οι συνολικές χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις έφτασαν τα €826,45 δισ.

Αυτό σημαίνει ότι η χρηματοοικονομική καθαρή θέση της Κύπρου ήταν αρνητική κατά €31,32 δισ. στο τέλος Δεκεμβρίου 2025.

Στη σύνθεση των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων της οικονομίας, τη μεγαλύτερη συμμετοχή είχαν οι μετοχές και οι συμμετοχικοί τίτλοι με 50,4%. Ακολουθούσαν τα μετρητά και οι καταθέσεις με 17,9% και τα δάνεια με 17,6%.

€587,18 δισ. τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία της αλλοδαπής

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η θέση της αλλοδαπής στην κυπριακή οικονομία.

Σύμφωνα με τους λογαριασμούς της CYSTAT, τα χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία του θεσμικού τομέα της αλλοδαπής ανέρχονταν σε €587,18 δισ. στο τέλος του 2025. Από αυτά, τα €365,85 δισ. αφορούσαν μετοχές και συμμετοχικούς τίτλους, ενώ €100,66 δισ. αφορούσαν δάνεια.

Οι αντίστοιχες χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις του τομέα της αλλοδαπής έφταναν τα €618,50 δισ., με αποτέλεσμα η χρηματοοικονομική καθαρή θέση του να είναι θετική κατά €31,32 δισ.

Η κατηγορία «Αλλοδαπή» περιλαμβάνει τις χρηματοοικονομικές θέσεις μεταξύ κατοίκων και μη κατοίκων της Κύπρου. Συνεπώς, τα ποσά δεν αφορούν αποκλειστικά ξένους επενδυτές που τοποθετούν κεφάλαια στην εγχώρια οικονομία, αλλά το σύνολο των σχετικών διασυνοριακών χρηματοοικονομικών σχέσεων.

Τι δείχνουν τα χρηματοοικονομικά παράγωγα

Μικρότερη είναι η συμμετοχή των χρηματοοικονομικών παραγώγων στο σύνολο των χρηματοοικονομικών μέσων. Σύμφωνα με την CYSTAT, τα σχετικά περιουσιακά στοιχεία ανέρχονταν σε €546 εκατ. για το σύνολο της οικονομίας, εκ των οποίων €543,5 εκατ. αφορούσαν χρηματοοικονομικές εταιρείες και €503 εκατ. τον τομέα της αλλοδαπής.

Στην κατηγορία περιλαμβάνονται χρηματοοικονομικά παράγωγα και μετοχικά δικαιώματα προαίρεσης που χορηγούνται σε μισθωτούς. Τα παράγωγα χρησιμοποιούνται, μεταξύ άλλων, για τη διαχείριση και την αντιστάθμιση χρηματοοικονομικών κινδύνων.