Προϋπολογισμό ύψους €780 εκατ. για το 2027, με αιχμή τη στεγαστική πολιτική, τη στήριξη των προσφύγων και την ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, παρουσίασε τη Δευτέρα ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών ο Υπουργός Εσωτερικών, Κωνσταντίνος Ιωάννου.

Ο προϋπολογισμός του Υπουργείου παρουσιάζει αύξηση €1,5 εκατ. σε σύγκριση με τον αρχικό εγκεκριμένο προϋπολογισμό του 2026, ενώ είναι αυξημένος κατά €110,5 εκατ. σε σχέση με τις πραγματικές δαπάνες του 2025. Τα προβλεπόμενα έσοδα ανέρχονται σε €246,3 εκατ.

Σύμφωνα με την παρουσίαση του Υπουργού, οι αναπτυξιακές δαπάνες ανέρχονται σε €263,5 εκατ., αντιπροσωπεύοντας το 33,1% του συνόλου, ενώ οι τακτικές δαπάνες φτάνουν τα €517,4 εκατ., ποσοστό 65%.

Το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών αφορά κρατικές χορηγίες προς τις Τοπικές Αρχές και άλλους οργανισμούς, επιδοτήσεις, στεγαστικά σχέδια, καθώς και τη χρηματοδότηση συγχρηματοδοτούμενων έργων και έργων που βρίσκονται υπό κατασκευή.

Η υλοποίηση του προϋπολογισμού για το 2026 εκτιμάται ότι θα ανέλθει τουλάχιστον στο 85%. Μάλιστα, εξαιρουμένων των δαπανών της Διεύθυνσης Ευρωπαϊκών Ταμείων, η εκτέλεση του προϋπολογισμού κατά τους πρώτους δέκα μήνες του έτους παρουσιάζει αύξηση σχεδόν 7% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Πάνω από €70 εκατ. για τη στεγαστική πολιτική

Σημαντικό μέρος των σχεδιασμών για το 2027 αφορά την αντιμετώπιση του στεγαστικού ζητήματος. Η συνολική κρατική επένδυση στη στεγαστική πολιτική αναμένεται να ξεπεράσει τα €70 εκατ., μέσα από σχέδια επιδότησης, αξιοποίηση κρατικής γης και παρεμβάσεις για αύξηση του διαθέσιμου οικιστικού αποθέματος.

Ειδικότερα, €32,5 εκατ. προβλέπονται για την εφαρμογή των στεγαστικών σχεδίων, ενώ επιπλέον €22 εκατ. εκτιμάται ότι θα προκύψουν από την αξιοποίηση και την εξαγορά συντελεστή δόμησης μέσω των Πολεοδομικών Κινήτρων και του σχεδίου Build to Rent.

Στο συνολικό ποσό συνυπολογίζεται και η εκτιμώμενη αξία των 523 οικοπέδων που προγραμματίζεται να διατεθούν σε οικογένειες, η οποία ανέρχεται σε περίπου €17 εκατ.

Παράλληλα, προωθείται η ανέγερση 460 κατοικιών προσιτού ενοικίου σε κρατική γη στις επαρχίες Λευκωσίας, Λεμεσού, Λάρνακας και Πάφου. Το έργο έχει συνολικό προϋπολογισμό €70 εκατ. και προωθείται για ευρωπαϊκή συγχρηματοδότηση. Οι εργασίες προγραμματίζεται να αρχίσουν τον Δεκέμβριο του 2027, με ορίζοντα ολοκλήρωσης τον Απρίλιο του 2031.

Στις παρεμβάσεις για την αύξηση της προσφοράς κατοικιών περιλαμβάνονται, επίσης, το σχέδιο «Ανακαινίζω-Ενοικιάζω», η ανέγερση μονάδων συλλογικής διαμονής και φοιτητικών εστιών, καθώς και τα πολεοδομικά κίνητρα για την ανάπτυξη νέων προσιτών στεγαστικών επιλογών.

Σημαντική θεωρείται και η μεταρρύθμιση της αδειοδότησης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, έχουν ήδη εκδοθεί περίπου 3.000 άδειες για μονοκατοικίες και διπλοκατοικίες εντός 40 εργάσιμων ημερών, καθώς και περισσότερες από 1.400 άδειες για πολυκατοικίες μέχρι 20 διαμερίσματα εντός 80 ημερών.

€20 εκατ. για νέους και οικογένειες – 523 οικόπεδα προς διάθεση

Στο πλαίσιο της ενίσχυσης της πρόσβασης στη στέγη, το Υπουργείο προγραμματίζει τη διάθεση €20 εκατ. για στεγαστικά σχέδια που αφορούν ορεινές, ακριτικές και μειονεκτικές περιοχές, καθώς και περιοχές της υπαίθρου. Το ποσό είναι αυξημένο κατά €5 εκατ. σε σχέση με το προηγούμενο έτος.

Από το 2019 μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2026 έχουν εγκριθεί 2.400 αιτήσεις στο πλαίσιο των συγκεκριμένων σχεδίων, με τη συνολική οικονομική ενίσχυση να προσεγγίζει τα €91 εκατ.

Επιπλέον, μέσω του σχεδίου οικονομικής βοήθειας για νέους και νεαρά ζευγάρια κάτω των 41 ετών έχουν στηριχθεί 700 δικαιούχοι, με συνολική δαπάνη €26 εκατ. Το Υπουργείο προτίθεται να επαναπροκηρύξει το σχέδιο για συγκεκριμένο αριθμό δικαιούχων.

Ξεχωριστή παρέμβαση αποτελεί η διάθεση 523 οικοπέδων κρατικής γης σε οικογένειες, στο 25% της αξίας της γενικής εκτίμησης. Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στη διευκόλυνση νέων οικογενειών για απόκτηση κατοικίας, αλλά και στην ενίσχυση της πληθυσμιακής και οικονομικής δραστηριότητας στην ύπαιθρο.

€85,7 εκατ. για τον προσφυγικό κόσμο

Στα €85,7 εκατ. ανέρχονται οι προβλεπόμενες δαπάνες για την προσφυγική στεγαστική πολιτική το 2027, ενώ οι συνολικές πιστώσεις για την τριετία 2027-2029 φτάνουν τα €245,3 εκατ.

Οι δαπάνες καλύπτουν στεγαστικές χορηγίες, επιδότηση ενοικίου, επιδιορθώσεις τουρκοκυπριακών κατοικιών, καθώς και έργα αναβάθμισης σε κυβερνητικούς οικισμούς και συνοικισμούς αυτοστέγασης.

Στο πλαίσιο αυτό, συνεχίζεται και η υλοποίηση του σχεδίου «κτίΖΩ», συνολικού προϋπολογισμού €105 εκατ. για τις τρεις φάσεις του. Για το 2027 προβλέπεται αύξηση της σχετικής δαπάνης στα €16 εκατ., από €11 εκατ. το 2026 και €7 εκατ. το 2025.

Παράλληλα, τα αναθεωρημένα στεγαστικά σχέδια της Υπηρεσίας Μέριμνας και Αποκατάστασης Εκτοπισθέντων έχουν διευρύνει κατά 15% τον αριθμό των δικαιούχων. Για το 2027 προβλέπονται €42,6 εκατ. για τα σχετικά σχέδια, ενώ προωθείται και η αναθεώρηση των κριτηρίων επιδότησης ενοικίου.

Επιπρόσθετα, οι πρόσφυγες που είναι δικαιούχοι των στεγαστικών σχεδίων για ορεινές, ακριτικές και μειονεκτικές περιοχές λαμβάνουν αυξημένη κατά 20% χορηγία. Την ίδια ώρα, προωθούνται διαδικασίες για την έκδοση τίτλων ιδιοκτησίας και πιστοποιητικών μίσθωσης σε περισσότερες από 1.600 περιπτώσεις στους προσφυγικούς οικισμούς.

€186,5 εκατ. στις Τοπικές Αρχές

Σημαντική είναι και η πρόβλεψη για τη χρηματοδότηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Οι κρατικές χορηγίες προς τις Τοπικές Αρχές για το 2027 υπολογίζονται σε περίπου €186,5 εκατ., ενώ επιπλέον €10 εκατ. προορίζονται για την υλοποίηση αναπτυξιακών έργων στους Δήμους.

Για την τριετία 2027-2029, οι συνολικές χορηγίες προς τις ελεύθερες και κατεχόμενες Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης, περιλαμβανομένων των Δήμων, των Κοινοτήτων και των Επαρχιακών Οργανισμών Αυτοδιοίκησης, ξεπερνούν τα €560,2 εκατ.

Παράλληλα, για έργα υποδομής και αναπτυξιακές παρεμβάσεις στην ύπαιθρο προβλέπεται επένδυση άνω των €44 εκατ. για το 2027. Επιπλέον, προωθείται η αξιοποίηση ευρωπαϊκών και εθνικών πόρων συνολικού ύψους €3,5 δισ. για έργα σε κοινότητες όλων των επαρχιών.

€38 εκατ. για έργα υποδομής και €17,8 εκατ. για Πολιτική Προστασία

Στον τομέα των υποδομών, για το 2027 προβλέπονται €38 εκατ. για σημαντικά έργα σε όλες τις επαρχίες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οδικές παρεμβάσεις στην περιοχή Τσερίου και Αργυρουπόλεως στη Λευκωσία, ο παραλιακός δρόμος Λάρνακας-Δεκέλειας, η σύνδεση Δερύνειας-Σωτήρας και έργα στον δεύτερο παρακαμπτήριο Λεμεσού.

Παράλληλα, προωθείται η αναθεώρηση των Τοπικών Σχεδίων Λευκωσίας, Λεμεσού, Λάρνακας και Πάφου, καθώς και ο εκσυγχρονισμός του νομοθετικού πλαισίου για τις διατηρητέες οικοδομές.

Για την ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας προβλέπονται €17,8 εκατ. το 2027. Στους σχεδιασμούς περιλαμβάνονται η θεσμοθέτηση του Εθνικού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας και του Εθνικού Συντονιστή, η αναβάθμιση του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης CY-Alert και η υλοποίηση του νέου συστήματος έκτακτης ανάγκης NG112.

Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν, επίσης, τον εκσυγχρονισμό των σειρήνων και των καταφυγίων, καθώς και την ενίσχυση του εξοπλισμού και των αποθεμάτων για την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών.

Παρουσιάζοντας τον προϋπολογισμό, ο Κωνσταντίνος Ιωάννου ανέφερε ότι βασική επιδίωξη είναι η ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων και των έργων που έχουν ήδη δρομολογηθεί, με στόχο την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των δημόσιων πόρων και την παραγωγή απτών αποτελεσμάτων για την κοινωνία.