Σοβαρές ανησυχίες για την επάρκεια ηλεκτρικής ενέργειας στην Κύπρο από το 2030 εκφράστηκαν στην Ολομέλεια της Βουλής, με τους βουλευτές να προειδοποιούν για τον κίνδυνο ελλείψεων στην ηλεκτροδότηση και σημαντικών αυξήσεων στο κόστος του ρεύματος.
Στο επίκεντρο της συζήτησης, η οποία έγινε έπειτα από εγγραφή θέματος από το ΑΚΕΛ με τίτλο «Οι καθυστερήσεις σε κρίσιμα ενεργειακά έργα και οι κίνδυνοι για την οικονομία, την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας και τους καταναλωτές», βρέθηκε η απόσυρση παλαιών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής από τη Δεκέλεια και το Βασιλικό.
Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν, από την 1η Ιανουαρίου 2030 αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή η υποχρέωση απόσυρσης μονάδων συνολικής ισχύος περίπου 720 MW. Πρόκειται για σχεδόν τη μισή συμβατική δυνατότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της ΑΗΚ, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει εξασφαλιστεί εγκαίρως η αντικατάστασή τους.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί τον κίνδυνο να μην μπορεί το ηλεκτρικό σύστημα να καλύψει τις ανάγκες της χώρας, ιδιαίτερα σε περιόδους αυξημένης ζήτησης. Παράλληλα, ενδέχεται να χρειαστούν έκτακτες λύσεις για την εξασφάλιση πρόσθετης παραγωγής, με σημαντική επιβάρυνση για τους καταναλωτές.
Οι προειδοποιήσεις των βουλευτών
Ο Γενικός Γραμματέας του ΑΚΕΛ, Στέφανος Στεφάνου, υποστήριξε ότι η κατάσταση στον τομέα της ενέργειας έχει επιδεινωθεί, παρά τις προειδοποιήσεις που, όπως είπε, διατυπώνονται από το 2022.
«Κινδυνεύουμε με συχνές περικοπές ρεύματος. Αυτή είναι δυστυχώς η θλιβερή πραγματικότητα που βιώνουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η Κύπρος εξακολουθεί να μην διαθέτει φυσικό αέριο για ηλεκτροπαραγωγή, ενώ σημαντικά ενεργειακά έργα παραμένουν σε εκκρεμότητα.
Έκανε, επίσης, αναφορά στην έκτη μονάδα του Βασιλικού, για την οποία έχουν επενδυθεί €150 εκατ., αλλά δεν μπορεί να αξιοποιηθεί χωρίς φυσικό αέριο.
Ο κ. Στεφάνου αναφέρθηκε και στο κόστος του ηλεκτρισμού, σημειώνοντας ότι την τελευταία δεκαετία οι τιμές στην Κύπρο αυξήθηκαν κατά 76%, έναντι 38% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράλληλα, εκτίμησε ότι περίπου 50.000 νοικοκυριά αντιμετωπίζουν ενεργειακή φτώχεια.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Επιτροπής Ενέργειας και βουλευτής του ΔΗΣΥ, Νίκος Γεωργίου, τόνισε την ανάγκη εξεύρεσης εφεδρικής ισχύος, ώστε να αποφευχθούν προβλήματα στην ηλεκτροδότηση. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι η ενεργοποίηση του μηχανισμού ισχύος θα έχει υψηλό κόστος για τους καταναλωτές, φέρνοντας ως παράδειγμα την Ιρλανδία, όπου η αντίστοιχη διαδικασία κόστισε σχεδόν €1,5 δισ.
Έκκληση προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για άμεση εξεύρεση λύσεων απηύθυνε ο βουλευτής του ΔΗΚΟ Χρύσης Παντελίδης, χαρακτηρίζοντας την επάρκεια ηλεκτρισμού εθνικό ζήτημα. Όπως ανέφερε, απομένουν μόλις τρία χρόνια για να γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες πριν από την απόσυρση των παλαιών μονάδων.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο βουλευτής του ΔΗΚΟ Αδάμος Ασπρής προειδοποίησε ότι η χώρα κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρή ανεπάρκεια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, καλώντας σε άμεση δράση αντί για συζητήσεις χωρίς πρακτικό αποτέλεσμα.
Ανησυχία για τις εξελίξεις εξέφρασε και η πρόεδρος της Βουλής, Αννίτα Δημητρίου, η οποία διερωτήθηκε τι θα ειπωθεί στους πολίτες εάν το 2030 χαθεί σχεδόν η μισή δυνατότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από την ΑΗΚ, με τις συνέπειες για τους καταναλωτές να ενδέχεται να είναι σοβαρές.
Στο τραπέζι οι μπαταρίες και νέος ενεργειακός σχεδιασμός
Κατά τη συζήτηση εξετάστηκε και η εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας μέσα στα επόμενα ένα με δύο χρόνια. Οι μπαταρίες μπορούν να συμβάλουν στην κάλυψη των αναγκών σε ώρες αιχμής, ωστόσο επισημάνθηκε ότι δεν αποτελούν από μόνες τους λύση για την αναπλήρωση της παραγωγικής ισχύος που ενδέχεται να χαθεί.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Στέφανος Στεφάνου ζήτησε την επιτάχυνση των κρίσιμων ενεργειακών έργων, την αντικατάσταση των παλαιών μονάδων, την ενίσχυση της αποθήκευσης και την αναβάθμιση του ρόλου της ΑΗΚ.
Παράλληλα, πρότεινε τη σύσταση ειδικού Συμβουλίου Ενεργειακής Ασφάλειας και Επάρκειας, με στόχο τον καλύτερο συντονισμό και τον ολοκληρωμένο σχεδιασμό για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας.
Στη συζήτηση τέθηκαν, επίσης, οι καθυστερήσεις στο τερματικό φυσικού αερίου, το υψηλό κόστος ηλεκτρισμού και η ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου – Ελλάδας, ζητήματα που εξακολουθούν να επηρεάζουν τις προοπτικές του ενεργειακού συστήματος της χώρας.