Αυξανόμενα είναι τα περιστατικά απάτης που καταγράφονται στην Κύπρο, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου για το πρώτο εξάμηνο του 2025. Η έκθεση αναφέρει ότι, παρά τη σταθερότητα που παρατηρείται σε γενικό επίπεδο, τα φαινόμενα απάτης παρουσιάζουν ανησυχητική τάση ανόδου, με την Κύπρο να κατατάσσεται σε υψηλότερη θέση όσον αφορά την αξία των περιστατικών στις μεταφορές πιστώσεων, συγκριτικά με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Ο συνολικός όγκος των περιστατικών απάτης στις συναλλαγές το πρώτο εξάμηνο του 2025 αυξήθηκε κατά 30% στις 16.000 συναλλαγές το πρώτο εξάμηνο του 2025, σε σύγκριση με το πρώτο εξάμηνο του 2024, ενώ η συνολική τους αξία αυξήθηκε κατά 66%, σε σχεδόν €4 εκατομμύρια για την ίδια περίοδο. 

Κάρτες και Διασυνοριακές Πληρωμές: Τα πιο επικίνδυνα πεδία

Όπως αναφέρεται στην έκθεση, οι πληρωμές μέσω κάρτας εμφανίζουν τα περισσότερα περιστατικά απάτης, φτάνοντας το 92% των συνολικών συμβάντων. Όμως, η μεγαλύτερη αξία στις περιπτώσεις απάτης εντοπίζεται στις μεταφορές πιστώσεων, με το 54% των κλοπών και απατών να αφορούν αυτόν τον τομέα. Τα δεδομένα αναδεικνύουν μία διακριτή διαφοροποίηση μεταξύ των μέσων πληρωμής: ενώ οι πληρωμές με κάρτα πλήττονται κυρίως από τη κλοπή ή υπεξαίρεση ευαίσθητων δεδομένων (97%), οι μεταφορές πιστώσεων πλήττονται σε μεγαλύτερο ποσοστό από τη χειραγώγηση των θυμάτων για την εκτέλεση πληρωμών προς τους δράστες.

Ειδικότερα, η Κύπρος φαίνεται να παρουσιάζει μια ιδιαίτερη τάση όσον αφορά τις διασυνοριακές πληρωμές με κάρτα. Σύμφωνα με την έκθεση, τα περιστατικά απάτης σε διεθνείς πληρωμές με κάρτα είναι 24 φορές πιο συχνά από ό,τι στις εγχώριες πληρωμές, καταδεικνύοντας την αυξημένη ευαλωτότητα των χρηστών σε τέτοιες συναλλαγές.

Διαδικτυακές Συναλλαγές: Η «χρυσή» ευκαιρία για τους απατεώνες

Αν και οι πληρωμές μέσω POS με φυσική παρουσία παραμένουν πιο συχνές στην Κύπρο, το 97% των περιστατικών απάτης που σχετίζονται με κάρτες αφορά διαδικτυακές πληρωμές. Αυτό ενισχύει την ανάγκη για ενίσχυση των μέτρων ασφαλείας στις ηλεκτρονικές συναλλαγές. Η εφαρμογή των κανόνων αυστηρής εξακρίβωσης ταυτότητας (SCA), οι οποίοι εφαρμόζονται πλέον σε όλες τις πληρωμές στην Ευρωπαϊκή Ένωση, φαίνεται να αποδίδει καρπούς, μειώνοντας σημαντικά την πιθανότητα απάτης.

Η ανάγκη για αυστηρότερη ρύθμιση και ενημέρωση

Η έκθεση της Κεντρικής Τράπεζας επισημαίνει την ανάγκη για συνεχείς ελέγχους και ενίσχυση των μηχανισμών ασφαλείας για τις πληρωμές σε όλα τα μέσα. Η ευκολία που προσφέρει το διαδίκτυο και η τάση για αυξανόμενη χρήση διαδικτυακών συναλλαγών καθιστούν τις ηλεκτρονικές πλατφόρμες ελκυστικό στόχο για εγκληματίες. Συστάσεις για περαιτέρω ενημέρωση του κοινού σχετικά με τους κινδύνους και για την εφαρμογή πιο αυστηρών κανόνων για τις διασυνοριακές συναλλαγές είναι επιτακτικές, προκειμένου να περιοριστεί η εκρηκτική αύξηση των περιστατικών απάτης.

Η προστασία των καταναλωτών και η διασφάλιση των συναλλαγών δεν είναι μόνο ζήτημα των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, αλλά και των χρηστών, οι οποίοι θα πρέπει να είναι πιο προσεκτικοί και να λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας κατά τη διάρκεια των πληρωμών τους, ειδικά στις διαδικτυακές αγορές.

Συμπεράσματα και προοπτικές

Η τάση αύξησης των περιστατικών απάτης στην Κύπρο, αν και παραμένει εντός αποδεκτών ορίων σε απόλυτους αριθμούς, αποτελεί ένα σοβαρό σήμα κινδύνου για την οικονομία και την εμπιστοσύνη των καταναλωτών στο σύστημα πληρωμών. Η συνεργασία μεταξύ των τραπεζών, των ρυθμιστικών αρχών και των πολιτών κρίνεται απαραίτητη για την ενίσχυση των συστημάτων ασφαλείας και την ευαισθητοποίηση γύρω από την ασφαλή χρήση των πληρωμών.