Των Έλενα Ορφανίδου & Δημήτρη Οικονόμου / Συν-ιδρυτών της MyStudentFlat

Η συζήτηση γύρω από τη στεγαστική πίεση που βιώνουν οι νέοι τα τελευταία χρόνια έχει μετατοπιστεί από τη διάγνωση του προβλήματος στην αναζήτηση βιώσιμων λύσεων. Σε πολλές ευρωπαϊκές αγορές, και ολοένα περισσότερο στην Κύπρο, γίνεται σαφές ότι η παραδοσιακή ανάπτυξη κατοικιών δεν επαρκεί για να καλύψει τη ζήτηση, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για φοιτητές και νέους επαγγελματίες που βρίσκονται στα πρώτα στάδια της οικονομικής τους ανεξαρτησίας.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το μοντέλο Build-to-Rent κερδίζει σταδιακά έδαφος. Πρόκειται για μια προσέγγιση κατά την οποία κατοικίες σχεδιάζονται και αναπτύσσονται εξαρχής με στόχο τη μακροχρόνια ενοικίαση και όχι την άμεση πώληση ή τη βραχυχρόνια εκμετάλλευση. Το μοντέλο αυτό έχει ήδη εδραιωθεί σε ώριμες αγορές όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και οι Ηνωμένες Πολιτείες, όπου θεωρείται βασικό εργαλείο ενίσχυσης της προσφοράς κατοικιών και σταθεροποίησης των ενοικίων.

Στην κυπριακή αγορά, όπου η έλλειψη ποιοτικής και σύγχρονης στέγης αποτελεί ένα από τα πιο πιεστικά κοινωνικοοικονομικά ζητήματα, αρχίζουν να εμφανίζονται πρωτοβουλίες που κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση. Η συνεργασία μεταξύ PropTech εταιρειών και κατασκευαστικών οργανισμών αποτελεί μια από τις πιο ενδιαφέρουσες εξελίξεις, καθώς δημιουργεί ένα πιο προβλέψιμο πλαίσιο τόσο για τους επενδυτές όσο και για την αγορά ενοικίων.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της τάσης είναι η δραστηριοποίηση εταιρειών όπως η MyStudentFlat, οι οποίες επιχειρούν να λειτουργήσουν ως συνδετικός κρίκος μεταξύ ανάπτυξης ακινήτων και πραγματικών στεγαστικών αναγκών. Μέσα από συνεργασίες με κατασκευαστικές εταιρείες που ανεγείρουν νέα ή ανακαινίζουν παλαιότερα διαμερίσματα, προσφέρεται στους αγοραστές η δυνατότητα σύναψης μακροχρόνιων συμβολαίων ενοικίασης με εγγυημένη απόδοση. Στη συνέχεια, τα ακίνητα αυτά διοχετεύονται στη μακροχρόνια αγορά, κυρίως προς φοιτητές και νέους.

Ως μία start up εταιρεία που ειδικεύεται στη μακροχρόνια μίσθωση διαμερισμάτων προς φοιτητές και νέους, καταγράφουμε καθημερινά την αυξημένη ανάγκη για ποιοτικά διαμερίσματα προς ενοικίαση. Λειτουργώντας ως Επαγγελματίας Μισθωτής και Διαχειριστής διαμερισμάτων, με άρτια τεχνολογική & ψηφιακή υποδομή, η εταιρεία μισθώνει αποκλειστικώς νεόδμητα διαμερίσματα στις μεγάλες πόλεις της Κύπρου για χρονικό διάστημα κατ’ ελάχιστον 4 ετών, και στη συνέχεια τα διαθέτει προς μακροχρόνια ενοικίαση η ίδια σε φοιτητές και νέους που επιθυμούν να ανεξαρτητοποιηθούν από την οικογενειακή τους εστία και να ξεκινήσουν τη δική τους ζωή. 

Όλα τα διαμερίσματα διατίθενται πλήρως επιπλωμένα και εξοπλισμένα, μειώνοντας το κόστος μετακόμισης και εγκατάστασης σε αυτά, γεγονός που αποτελεί βασικό ζητούμενο τόσο για φοιτητές όσο και για νέους εργαζόμενους. Η δε διαδικασία της μίσθωσης γίνεται 100% online μέσω της βραβευμένης πλατφόρμας της MyStudentFlat, από την αναζήτηση και την επιλογή του κατάλληλου διαμερίσματος, μέχρι την υπογραφή του μισθωτήριου συμβολαίου και την πληρωμή του ντεπόζιτου και του ενοικίου. Οι ένοικοι μετά τη μετακόμισή τους στα διαμερίσματα της MyStudentFlat, απολαμβάνουν ολοκληρωμένη 24/7 υποστήριξη μέσω του Tenant App που έχει αναπτύξει η εταιρεία καθώς και μέσω του τηλεφωνικού κέντρου εξυπηρέτησης και απολαμβάνουν εφόσον το επιθυμούν, πρόσθετες υπηρεσίες όπως πακέτα πλήρους οικοσκευής, εβδομαδιαίο καθαρισμό των διαμερισμάτων, all-inclusive ενοίκιο συμπεριλαμβανομένου του κόστους του ρεύματος, νερού, κοινοχρήστων και internet. 

Η σημασία τέτοιων μοντέλων δεν περιορίζεται μόνο στην επενδυτική τους διάσταση. Σε μια περίοδο όπου μεγάλο μέρος του οικιστικού αποθέματος κατευθύνεται προς τη βραχυχρόνια μίσθωση, η οργανωμένη δημιουργία κατοικιών για μακροχρόνια χρήση μπορεί να λειτουργήσει εξισορροπητικά. Πρακτικά, προστίθενται στην αγορά διαμερίσματα υψηλών προδιαγραφών που διαφορετικά θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν ως τουριστικά καταλύματα — μια εξέλιξη που, έστω και σταδιακά, συμβάλλει στη διεύρυνση της διαθέσιμης προσφοράς.

Ιδιαίτερα στον τομέα της φοιτητικής κατοικίας, η ανάγκη είναι εμφανής. Η αύξηση των πανεπιστημιακών προγραμμάτων, η προσέλκυση ξένων φοιτητών και η γενικότερη κινητικότητα του νεανικού πληθυσμού δημιουργούν μια σταθερή και μάλλον ανελαστική ζήτηση για στέγη. Ωστόσο, μεγάλο μέρος του υφιστάμενου αποθέματος παραμένει παλαιό ή ακατάλληλο για τις σύγχρονες απαιτήσεις διαβίωσης. Η ανάπτυξη νέων, λειτουργικών και ενεργειακά αποδοτικών κατοικιών αποτελεί πλέον κοινωνική αναγκαιότητα.

Παράλληλα, το Build-to-Rent προσφέρει ένα στοιχείο που συχνά λείπει από μικρότερης κλίμακας αγορές: προβλεψιμότητα. Οι επενδυτές αποκτούν μεγαλύτερη ορατότητα ως προς τις αποδόσεις τους, οι κατασκευαστές μπορούν να σχεδιάζουν έργα με σαφή στόχευση, ενώ οι ενοικιαστές επωφελούνται από πιο επαγγελματικά διαχειριζόμενες κατοικίες και σταθερότερους όρους μίσθωσης. Με άλλα λόγια, δημιουργείται ένα πιο ώριμο οικοσύστημα γύρω από την ενοικίαση.

Φυσικά, καμία ιδιωτική πρωτοβουλία δεν μπορεί από μόνη της να επιλύσει το στεγαστικό ζήτημα. Η ενίσχυση της προσφοράς απαιτεί συντονισμό πολιτικών, επιτάχυνση αδειοδοτήσεων, πολεοδομική ευελιξία και κίνητρα για ανάπτυξη κατοικιών που απευθύνονται σε πραγματικές κοινωνικές ανάγκες. Ωστόσο, η εμφάνιση νέων επιχειρηματικών μοντέλων δείχνει ότι η αγορά αναζητά τρόπους να προσαρμοστεί και να ανταποκριθεί στις πιέσεις.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν το Build-to-Rent θα αναπτυχθεί στην Κύπρο, αλλά πόσο γρήγορα και σε ποια κλίμακα. Αν υιοθετηθεί ευρύτερα, θα μπορούσε να αποτελέσει έναν από τους βασικούς μοχλούς αύξησης της προσφοράς κατοικιών τα επόμενα χρόνια, ιδιαίτερα για ομάδες πληθυσμού που σήμερα δυσκολεύονται περισσότερο να βρουν ποιοτική στέγη.

Σε τελική ανάλυση, η στεγαστική πρόκληση δεν αφορά μόνο την αγορά ακινήτων. Αφορά τη βιωσιμότητα των πόλεων και την κοινωνική συνοχή. Η ανάπτυξη κατοικιών με μακροπρόθεσμο ορίζοντα χρήσης ξεπερνά τα όρια της επιχειρηματικής επιλογής και αποτελεί επένδυση στη σταθερότητα της επόμενης γενιάς.