Σοβαρές αδυναμίες στην εφαρμογή της πολιτικής για την ανάπτυξη Χώρων Ελλιμενισμού Σκαφών Αναψυχής (ΧΕ) καταγράφει η Ειδική Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας (ΕΕ-ΕΥ 21/2026), η οποία εντοπίζει πολυετείς καθυστερήσεις στην υλοποίηση των έργων, νομοθετικά κενά και σημαντικές απώλειες εσόδων για το κράτος.

Η έκθεση, η οποία αφορά το Υφυπουργείο Τουρισμού και το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, διαπιστώνει ότι έξι θαλάσσιοι χώροι που κηρύχθηκαν την περίοδο 2018-2019 εξακολουθούν να παραμένουν δεσμευμένοι από ιδιωτικούς οικονομικούς φορείς, χωρίς να έχει σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος στην κατασκευή των προβλεπόμενων υποδομών.

Οι συγκεκριμένες αναπτύξεις εντάσσονται στη στρατηγική για τον ναυτικό τουρισμό και αφορούν μικρής κλίμακας χώρους ελλιμενισμού, δυναμικότητας έως 150 θέσεων, οι οποίοι προωθούνται με ιδιωτική πρωτοβουλία σε ιδιωτική γη, χωρίς οικιστική ανάπτυξη.

Ανείσπρακτα τέλη εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ

Στο επίκεντρο των διαπιστώσεων βρίσκεται η μη καταβολή του Ετήσιου Τέλους Διαχείρισης Χώρου Ελλιμενισμού (ΕΤΔΧΕ), το οποίο κυμαίνεται από €75.000 έως €262.000 ετησίως, ανάλογα με το μέγεθος του θαλάσσιου χώρου.

Η πλειονότητα των αδειούχων είτε δεν έχει καταβάλει καθόλου τα προβλεπόμενα τέλη είτε τα κατέβαλε μόνο για σκοπούς έκδοσης ή μεταβίβασης των σχετικών αδειών. Τρεις φορείς υπέβαλαν αιτήματα αναστολής της υποχρέωσης πληρωμής, υποστηρίζοντας ότι είναι δυσανάλογο να καταβάλλουν το τέλος πριν εξασφαλίσουν όλες τις απαιτούμενες πολεοδομικές και οικοδομικές άδειες και πριν αποκτήσουν δικαίωμα έναρξης λειτουργίας.

Σε δύο περιπτώσεις, τα οφειλόμενα ποσά εξοφλήθηκαν αποκλειστικά για να καταστεί δυνατή η μεταβίβαση των αδειών σε άλλους επενδυτές, ενώ σε άλλη περίπτωση ο αδειούχος ζήτησε τα ποσά που ήδη είχε καταβάλει να συμψηφιστούν με μελλοντικές υποχρεώσεις, όταν θα παραχωρηθεί ουσιαστικά ο χερσαίος και θαλάσσιος χώρος.

Νομική γνωμάτευση από το 2021 παραμένει χωρίς συνέχεια

Η Ελεγκτική Υπηρεσία υπενθυμίζει ότι ήδη από τον Μάρτιο του 2021 η Νομική Υπηρεσία είχε γνωμοδοτήσει πως η επιβολή του πλήρους ετήσιου τέλους πριν από τη νόμιμη έναρξη λειτουργίας των έργων ενδέχεται να δημιουργεί ζητήματα αντισυνταγματικότητας και παραβίασης της αρχής της αναλογικότητας.

Κατόπιν της γνωμάτευσης είχε συμφωνηθεί η ετοιμασία τροποποιητικού νομοσχεδίου, ώστε να θεσπιστεί μειωμένο ενδιάμεσο τέλος μέχρι την ολοκλήρωση της αδειοδοτικής διαδικασίας. Ωστόσο, τρία χρόνια μετά, η σχετική νομοθετική ρύθμιση εξακολουθεί να εκκρεμεί.

Οι επιπτώσεις για το Δημόσιο

Σύμφωνα με την έκθεση, η παρατεταμένη αδράνεια έχει πολλαπλές επιπτώσεις για το κράτος.

Πέραν της απώλειας σημαντικών δημοσίων εσόδων από τα ανείσπρακτα τέλη, δημόσιοι θαλάσσιοι χώροι παραμένουν δεσμευμένοι για χρόνια χωρίς να αξιοποιούνται, περιορίζοντας τις δυνατότητες άλλων αναπτυξιακών ή περιβαλλοντικών σχεδιασμών στο πλαίσιο του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού.

Παράλληλα, η Ελεγκτική Υπηρεσία επισημαίνει ότι οι άδειες διαχείρισης έχουν αποκτήσει εμπορική αξία και έχουν ήδη αξιοποιηθεί σε επιχειρηματικές συναλλαγές, μεταβιβάσεις και αναδιαρθρώσεις δανείων, παρά το γεγονός ότι τα έργα δεν έχουν προχωρήσει στην υλοποίησή τους.

Εισηγήσεις για αλλαγή του πλαισίου

Η Ελεγκτική Υπηρεσία καλεί το Υφυπουργείο Τουρισμού να προωθήσει άμεσα το τροποποιητικό νομοσχέδιο για την καθιέρωση ενδιάμεσου τέλους, ώστε να αρθεί το υφιστάμενο αδιέξοδο.

Παράλληλα, εισηγείται την ενίσχυση του νομοθετικού πλαισίου με πρόνοιες που θα επιτρέπουν στην αρμόδια αρχή να εισηγείται προς το Υπουργικό Συμβούλιο την αποκήρυξη Χώρων Ελλιμενισμού ή ακόμη και την ανάκληση των σχετικών αδειών, στις περιπτώσεις όπου οι επενδυτές καθυστερούν αδικαιολόγητα να ολοκληρώσουν τις απαιτούμενες διαδικασίες αδειοδότησης ή να συμμορφωθούν με τις οικονομικές τους υποχρεώσεις προς το Δημόσιο.