Το πιο συγκεντρωτικό τραπεζικό σύστημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει η Κύπρος, με τον Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας, Χριστόδουλο Πατσαλίδη, να εκτιμά ότι οι εξαγορές τραπεζών δεν οδηγούν κατ’ ανάγκη σε περιορισμό του ανταγωνισμού. Αντιθέτως, υποστήριξε ότι η ενίσχυση των μεγαλύτερων τραπεζικών ιδρυμάτων μπορεί, υπό τις συνθήκες της κυπριακής αγοράς, να εντείνει τον ανταγωνισμό μεταξύ τους.

Το ζήτημα τέθηκε ενώπιον της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών, κατά τη συζήτηση για τον κρατικό προϋπολογισμό του 2027, με βουλευτές να ζητούν από τον Διοικητή της ΚΤΚ να τοποθετηθεί για τις πρόσφατες εξαγορές στον τραπεζικό τομέα και τις επιπτώσεις τους στη λειτουργία της αγοράς.

Όπως ανέφερε ο κ. Πατσαλίδης, η κυπριακή τραπεζική αγορά χαρακτηρίζεται από υψηλή συγκέντρωση, η οποία, ωστόσο, δεν συνεπάγεται αυτομάτως μειωμένο ανταγωνισμό.

«Οι μικρότερες τράπεζες δεν μπορούσαν να ανταγωνιστούν, γι’ αυτό και εξαγοράστηκαν. Με βάση τα κυπριακά δεδομένα, η παρουσία μεγαλύτερων τραπεζών ενισχύει τον ανταγωνισμό», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι τα μεγαλύτερα ιδρύματα έχουν πλέον τη δυνατότητα να ανταγωνίζονται αποτελεσματικότερα μεταξύ τους.

Γιατί δεν εντείνεται ο ανταγωνισμός στα δάνεια

Παρά τις εξελίξεις στον τραπεζικό τομέα, ο Διοικητής της ΚΤΚ αναγνώρισε ότι δεν έχει καταγραφεί ακόμη ουσιαστική ενίσχυση του ανταγωνισμού στον τομέα των δανειοδοτήσεων.

Όπως εξήγησε, η υψηλή συγκέντρωση της αγοράς, σε συνδυασμό με την υπερβάλλουσα ρευστότητα του τραπεζικού συστήματος και το μικρό μέγεθος της κυπριακής οικονομίας, δυσκολεύουν την είσοδο νέων ξένων τραπεζών.

«Δεν είναι εύκολο για μια ξένη τράπεζα να έρθει στην Κύπρο, να δημιουργήσει κατάστημα και να ξεκινήσει να δανείζει. Είναι και μικρή αγορά η Κύπρος», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στα €918 εκατ. η αξία των ακινήτων εταιρειών εξαγοράς πιστώσεων

Στο επίκεντρο της κοινοβουλευτικής συζήτησης βρέθηκαν και τα ακίνητα που περιλαμβάνονται στα χαρτοφυλάκια των εταιρειών εξαγοράς πιστώσεων.

Απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις βουλευτών, ο κ. Πατσαλίδης ανέφερε ότι η συνολική αξία των συγκεκριμένων ακινήτων ανέρχεται στα €918 εκατ.

Ισχυρότερη από ποτέ η κεφαλαιακή θέση των τραπεζών

Την ίδια ώρα, παρουσιάζοντας τη γενικότερη εικόνα του κυπριακού τραπεζικού συστήματος, ο Διοικητής της ΚΤΚ υπογράμμισε ότι τα κεφαλαιακά μεγέθη των τραπεζών βρίσκονται στα ισχυρότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί ιστορικά.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η κεφαλαιακή επάρκεια κατατάσσει τα κυπριακά τραπεζικά ιδρύματα στην κορυφή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ η ρευστότητά τους υπερβαίνει σημαντικά τόσο τα κανονιστικά όρια όσο και τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Όσον αφορά την κερδοφορία, αυτή κινείται στα επίπεδα του μέσου όρου της ευρωζώνης, αντανακλώντας κυρίως το επιτοκιακό περιθώριο, όπως αυτό διαμορφώνεται στο πλαίσιο της ενιαίας νομισματικής πολιτικής.

Θετική είναι, σύμφωνα με τον κ. Πατσαλίδη, και η πορεία των μη εξυπηρετούμενων δανείων, τα οποία έχουν υποχωρήσει κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Παράλληλα, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στη σημασία της κουλτούρας αποπληρωμής των δανείων, χαρακτηρίζοντάς την δημόσιο αγαθό για το χρηματοπιστωτικό σύστημα και την κοινωνία. Όπως ανέφερε, η διατήρησή της προϋποθέτει ένα αξιόπιστο πλαίσιο εκποιήσεων και αφερεγγυότητας.

Οι κίνδυνοι που απειλούν τη χρηματοοικονομική σταθερότητα

Παρά την ισχυρή θέση των κυπριακών τραπεζών, ο Διοικητής της ΚΤΚ προειδοποίησε ότι δεν υπάρχουν περιθώρια εφησυχασμού, καθώς οι κίνδυνοι για τη χρηματοοικονομική σταθερότητα στη ζώνη του ευρώ παραμένουν αυξημένοι.

Μεταξύ των βασικών προκλήσεων περιλαμβάνονται οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι συγκρούσεις, οι κλιματικοί κίνδυνοι, το υψηλό δημόσιο χρέος σε μεγάλες οικονομίες, καθώς και η επενδυτική έξαρση γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, η οποία, όπως σημείωσε, συνοδεύεται από διογκωμένες αποτιμήσεις μετοχών σε περιορισμένο αριθμό τίτλων.

Επιπρόσθετα, η ταχεία πρόοδος της προηγμένης τεχνητής νοημοσύνης εντείνει τις κυβερνοαπειλές και, κατ’ επέκταση, τους λειτουργικούς κινδύνους για το χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Ο κ. Πατσαλίδης τόνισε ότι η ανθεκτικότητα δεν διαμορφώνεται την ώρα που εκδηλώνεται μια κρίση, αλλά οικοδομείται εκ των προτέρων, σε περιόδους κατά τις οποίες το σύστημα διαθέτει επαρκή ισχύ, κερδοφορία και κεφαλαιακά αποθέματα για να αντιμετωπίσει απρόβλεπτες εξελίξεις.

Καταλήγοντας, ανέφερε ότι οι προληπτικές ενέργειες της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου κατά το 2025 και το 2026 έχουν ενισχύσει τη μακροπροληπτική θωράκιση του κυπριακού τραπεζικού τομέα, η οποία, όπως υποστήριξε, συγκαταλέγεται πλέον στις ισχυρότερες στην Ευρωπαϊκή Ένωση.