Νωρίτερα από τον αρχικό προγραμματισμό αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή η μείωση του φόρου κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης, καθώς η Κυβέρνηση επιδιώκει να περιορίσει την επιβάρυνση των νοικοκυριών από το αυξημένο ενεργειακό κόστος. Με βάση τον νέο σχεδιασμό, το μέτρο αναμένεται να ισχύσει από τις 23 Οκτωβρίου, εφόσον το σχετικό νομοσχέδιο εγκριθεί από την Ολομέλεια της Βουλής την προηγούμενη ημέρα.

Η αρχική πρόβλεψη ήταν η εφαρμογή της μείωσης από την 1η Νοεμβρίου 2026 έως τις 30 Απριλίου 2027. Ωστόσο, κατά τη συζήτηση του κρατικού προϋπολογισμού στην κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών, τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου, ο υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός, αποδέχθηκε το αίτημα της προέδρου της Επιτροπής, Χριστιάνας Ερωτοκρίτου, για επίσπευση της εφαρμογής, ώστε να ανακουφιστούν τα νοικοκυριά ενόψει του χειμώνα.

Η μείωση του φόρου κατανάλωσης θα περιορίσει την επιβάρυνση κατά 5,373 σεντ ανά λίτρο χωρίς ΦΠΑ ή κατά 6,39 σεντ με τον ΦΠΑ. Ειδικότερα, ο φόρος θα μειωθεί από 7,4 σε 2,1 σεντ το λίτρο, φθάνοντας στα ελάχιστα επίπεδα που επιτρέπει το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Το δημοσιονομικό κόστος του μέτρου υπολογίζεται στα €5,2 εκατ.

Στα €1,679 το λίτρο το πετρέλαιο θέρμανσης

Η επίσπευση της φορολογικής ελάφρυνσης έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι καταναλωτές βρίσκονται αντιμέτωποι με σημαντικά αυξημένες τιμές. Η μέση παγκύπρια τιμή του πετρελαίου θέρμανσης διαμορφωνόταν χθες στα €1,679 το λίτρο, έναντι €0,94 τον περασμένο Φεβρουάριο.

Η αύξηση φθάνει το 77,66%, αντιστοιχώντας σε επιπλέον 73 σεντ ανά λίτρο. Σε πρακτικούς όρους, η αγορά 1.000 λίτρων κόστιζε €940 τον Φεβρουάριο, ενώ με τη σημερινή τιμή το κόστος προσεγγίζει τα €1.670. Πρόκειται για πρόσθετη επιβάρυνση περίπου €730 για την ίδια ποσότητα καυσίμου.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, αρκετοί καταναλωτές έχουν ήδη αρχίσει να γεμίζουν τα ντεπόζιτά τους, επιδιώκοντας να καλύψουν μέρος των αναγκών τους για τις επόμενες εβδομάδες. Η ανησυχία για νέες ανατιμήσεις παραμένει, με ορισμένους να εκτιμούν ότι μια περαιτέρω αύξηση της τιμής μπορεί να περιορίσει στην πράξη το όφελος από τη μείωση του φόρου.

Νέες διεκδικήσεις για φόρους και ηλεκτρικό ρεύμα

Παράλληλα με το μέτρο για το πετρέλαιο θέρμανσης, η Κυβέρνηση επιδιώκει πρόσθετες παρεμβάσεις για τον περιορισμό του ενεργειακού κόστους. Οι κυπριακές αρχές καταβάλλουν προσπάθειες σε ευρωπαϊκό επίπεδο για περαιτέρω μείωση του φόρου κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης, ενώ ασκούνται πιέσεις και για κατάργηση του ΦΠΑ στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος.

Το ζήτημα αναμένεται να τεθεί από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Ο ίδιος ανέφερε ότι η Κυβέρνηση εξετάζει πρόσθετα μέτρα στήριξης, ορισμένα από τα οποία προϋποθέτουν συνεννόηση και συναίνεση σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Στο τελευταίο ECOFIN, ο υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός, συντάχθηκε επίσης με την πρόταση των πρωθυπουργών Ελλάδας και Ιταλίας για διάθεση περισσότερων ευρωπαϊκών κονδυλίων στην αναβάθμιση των ενεργειακών δικτύων, ώστε να ενισχυθεί η δυνατότητα απορρόφησης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.

Τα κόμματα ζητούν πρόσθετη στήριξη

Την ανάγκη για νέα μέτρα ανακούφισης των νοικοκυριών ανέδειξαν και οι τοποθετήσεις των κομμάτων κατά τη συνεδρία της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ενέργειας, με επίκεντρο τις επιπτώσεις του αυξημένου ενεργειακού κόστους στο διαθέσιμο εισόδημα.

Ο πρόεδρος της Επιτροπής και βουλευτής του ΔΗΣΥ, Νίκος Γεωργίου, έκανε λόγο για συρρίκνωση της μεσαίας τάξης και οικονομική ασφυξία των χαμηλότερων εισοδηματικών στρωμάτων, επικρίνοντας την Κυβέρνηση ότι ακολουθεί τις εξελίξεις αντί να τις προλαμβάνει.

Από την πλευρά του, ο βουλευτής του ΑΚΕΛ, Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου, χαρακτήρισε ανεπαρκή τα κυβερνητικά μέτρα, υποστηρίζοντας ότι δεν έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο στους πολίτες.

Ο βουλευτής του ΕΛΑΜ, Ευγένιος Χαμπουλλάς, συνέδεσε την αύξηση του ΦΠΑ στο 19% στα ακίνητα με την ενίσχυση των πληθωριστικών πιέσεων. Ο βουλευτής του ΔΗΚΟ, Χρύσης Παντελίδης, ζήτησε να εξεταστεί η μείωση φορολογιών και να δοθεί έμφαση στη στήριξη πολύτεκνων, τρίτεκνων και μονογονεϊκών οικογενειών.

Η βουλευτής του ΑΛΜΑ, Ειρήνη Χαραλαμπίδου, απέδωσε μέρος της αύξησης στις τιμές των ενοικίων και των ακινήτων στις πολιτικές που συνδέονται με τα χρυσά διαβατήρια και τον μειωμένο φόρο για ξένους εργαζομένους.

Κυβερνητικά μέτρα άνω του €1 δισ.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέφερε ότι τα μέτρα στήριξης που έχουν ανακοινωθεί ξεπερνούν το €1 δισ., ενώ βρίσκονται υπό εξέταση και πρόσθετες παρεμβάσεις.

Όπως εξήγησε, η κυβερνητική πολιτική κινείται σε τρεις κατευθύνσεις. Η πρώτη αφορά μέτρα με άμεσο αποτέλεσμα για τους καταναλωτές, όπως οι μειώσεις του ΦΠΑ σε σειρά προϊόντων. Η δεύτερη στοχεύει στην αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος μέσω της φορολογικής μεταρρύθμισης, της Αυτόματης Τιμαριθμικής Αναπροσαρμογής (ΑΤΑ), της αύξησης του κατώτατου μισθού και της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης. Η τρίτη περιλαμβάνει θεσμικές παρεμβάσεις που σχετίζονται με το Βασιλικό και το φυσικό αέριο.