Σε μια εποχή όπου η προστασία του περιβάλλοντος και η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής αποτελούν πρόκληση για κάθε παραγωγικό κλάδο, το εθνικό μας προϊόν καλείται να συμβαδίσει με τα νέα δεδομένα, να ενισχύει ακόμα περισσότερο τη θέση του στη διεθνή αγορά, χωρίς να χάσει την παραδοσιακή ταυτότητά του.

Ο εκσυγχρονισμός του κλάδου

Το ζητούμενο είναι η παραγωγή του χαλλουμιού να συνεχίσει να αναπτύσσεται με περιβαλλοντική υπευθυνότητα, οικονομική βιωσιμότητα και σεβασμό στην παράδοση, διατηρώντας αναλλοίωτο τον μοναδικό του χαρακτήρα.

Η κτηνοτροφία αποτελεί βασικό κρίκο της αλυσίδας παραγωγής. Επομένως, οι πρακτικές που εφαρμόζονται στις μονάδες εκτροφής μπορούν να συμβάλλουν ουσιαστικά στη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Η ορθολογική διαχείριση των ζωοτροφών, η καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, η διαχείριση των αποβλήτων και η αποτελεσματικότερη χρήση του νερού είναι ορισμένοι από τους τομείς στους οποίους μπορούν να γίνουν βήματα προς μια πιο βιώσιμη κτηνοτροφική παραγωγή. Το ίδιο ισχύει και για τη βελτίωση των συνθηκών εκτροφής και διατροφής των ζώων, καθώς μπορεί να συντείνει στην αποδοτικότητα της παραγωγής γάλακτος, ενώ η μείωση των εκπομπών μεθανίου αποτελεί έναν σημαντικό περιβαλλοντικό στόχο.

Εκτός όμως από την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος σε σχέση την παραγωγικότητα και την ποιότητα της πρώτης ύλης, τα ίδια τα τυροκομεία του τόπου επενδύουν σημαντικά στον εκσυγχρονισμό τους. Αυτός επεκτείνεται πέρα από την αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας ή τη βελτίωση της τεχνολογίας και εστιάζει στην ενεργειακή αποδοτικότητα, την εξοικονόμηση πόρων και τη διαχείριση των αποβλήτων.

Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς περιορίζει την εξάρτηση από συμβατικές μορφές ενέργειας και παράλληλα να μειώνει το ενεργειακό κόστος της παραγωγής. Την ίδια στιγμή, η αξιοποίηση σύγχρονων μηχανημάτων δημιουργεί περιθώρια για μεγαλύτερη ενεργειακή αποδοτικότητα. Σημαντικό ρόλο έχει και η διαχείριση των υγρών και στερεών αποβλήτων. Η λειτουργία βιολογικών σταθμών σε αρκετές τυροκομικές μονάδες συμβάλλει στην ορθότερη επεξεργασία τους και προωθεί την κυκλική οικονομία.

Οι προκλήσεις και οι προοπτικές

Όπως κάθε αλλαγή, έτσι και η μετάβαση σε μια πιο πράσινη τυροκομία συνοδεύεται από μια σειρά από προκλήσεις, ιδιαίτερα για τους μικρούς παραγωγούς που έχουν να αντιμετωπίσουν ένα υψηλό κόστος επενδύσεων σε νέες τεχνολογίες.

Ταυτόχρονα, η κλιματική κρίση επηρεάζει άμεσα την παραγωγή γάλακτος λόγω της ξηρασίας και της μειωμένης διαθεσιμότητας του νερού. Ωστόσο, επειδή η βιωσιμότητα του χαλουμιού ΠΟΠ αποδεδειγμένα αφορά και την ίδια την οικονομία του τόπου μας, η στήριξη από ευρωπαϊκά προγράμματα και το Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, βοηθούν ώστε αυτές οι προσκλήσεις να μετατραπούν σε ουσιαστικές ευκαιρίες.

Προϋπόθεση η αγαστή συνεργασία

Σαφώς η στροφή προς μια πιο βιώσιμη τυροκομία δεν είναι μια διαδικασία που μπορεί να ολοκληρωθεί από τη μια μέρα στην άλλη. Απαιτεί επενδύσεις, τεχνογνωσία, σύγχρονες υποδομές και, κυρίως, συνεργασία σε ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής.

Η επένδυση στη βιωσιμότητα δεν αποτελεί μόνο περιβαλλοντική υποχρέωση. Είναι επένδυση στην ίδια την ανταγωνιστικότητα του χαλλουμιού ΠΟΠ. Σε μια διεθνή αγορά όπου οι καταναλωτές ενδιαφέρονται ολοένα περισσότερο για τον τρόπο με τον οποίο παράγονται

τα τρόφιμα που αγοράζουν, ένα προϊόν που συνδυάζει την αυθεντικότητα με υπεύθυνες πρακτικές παραγωγής μπορεί να ανταποκριθεί καλύτερα στις νέες απαιτήσεις.

Η βιώσιμη τυροκομία δεν σημαίνει εγκατάλειψη της παράδοσης. Κάθε άλλο. Σημαίνει, αξιοποίηση της τεχνολογίας και της καινοτομίας ώστε η παραγωγή να γίνεται με πιο αποτελεσματικά, με το μικρότερο δυνατό περιβαλλοντικό αποτύπωμα.

Και αυτή η μετάβαση μας αφορά όλους: τους ανθρώπους που συμμετέχουν στην αλυσίδα παραγωγής, την πολιτεία, αλλά και τους ίδιους τους καταναλωτές. Στηρίζοντας όλοι μαζί το χαλλούμι ΠΟΠ που παράγεται με σεβασμό στο περιβάλλον, στηρίζουμε ταυτόχρονα την παράδοση και την εγχώρια οικονομία, συμβάλλοντας ώστε το εθνικό μας προϊόν να συνεχίσει να αναπτύσσεται και να αποτελεί μέρος ενός πιο βιώσιμου μέλλοντος.

Μιχάλης Κούλλουρος,

Λειτουργός, Τμήμα Βιομηχανικής Ανάπτυξης, Καινοτομίας & Περιβάλλοντος ΚΕΒΕ

Εκτελεστικός Γραμματέας Συνδέσμου Τυροκόμων Κύπρου