Το ζήτημα της Χρηματοοικονομικής Ευημερίας των γυναικών βρέθηκε στο επίκεντρο εκδήλωση υψηλού επιπέδου που πραγματοποίησε το Financial Wellbeing Institute, φέρνοντας στο ίδιο τραπέζι Κυβέρνηση, Ρυθμιστικές Αρχές, ιδιωτικό τομέα και κοινωνία των πολιτών. Το κοινό και ξεκάθαρο μήνυμα που προέκυψε μέσα από την εκδήλωση είναι πως η χρηματοοικονομική ευημερία των γυναικών αποτελεί πλέον ζήτημα δημόσιας πολιτικής με άμεσες επιπτώσεις στην οικονομική ανθεκτικότητα της χώρας.

Στην εκδήλωση παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά μερικά από τα ευρήματα του Financial Wellbeing Index 2025, ο οποίος υλοποιείται από το Financial Wellbeing Institute με την υποστήριξη της Mastercard ως Key Strategic Partner. Τα στοιχεία σκιαγραφούν μια ανησυχητική εικόνα έμφυλου χάσματος στην χρηματοοικονομική ζωή της Κύπρου:

–    Μόνο 4 στις 10 γυναίκες διαθέτουν χρήματα για να καλύψουν μια έκτακτη ανάγκη χωρίς δανεισμό — αισθητά λιγότερες σε σχέση με τους άνδρες.
–    Λιγότερες από 4 στις 10 γυναίκες μπορούν να καλύψουν τα βασικά έξοδα για τρεις μήνες, με το χάσμα μεταξύ των δύο φύλων να παραμένει σημαντικό.
–    Μόνο 1 στις 4 γυναίκες έχει προβεί σε πρόσθετο συνταξιοδοτικό προγραμματισμό — εκεί καταγράφεται και το μεγαλύτερο χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών.
–    Καταγράφεται σημαντικό κενό στη χρηματοοικονομική γνώση, ιδιαίτερα σε θέματα επενδύσεων, ομολόγων και διαχείρισης ρίσκου, με περίπου μία στις δύο γυναίκες να παρουσιάζει ανεπαρκή γνώση σε αυτά τα πεδία.

Τα πλήρη αποτελέσματα του Δείκτη αναμένεται να ανακοινωθούν τον επόμενο μήνα.

Δεν είναι θέμα ικανότητας, είναι θέμα δομών

Ο Δρ. Παναγιώτης Χ. Ανδρέου, Πρόεδρος του Financial Wellbeing Institute, στην παρουσίαση των ευρημάτων τοποθέτησε το χάσμα στο σωστό πλαίσιο: «Δεν πρόκειται για ζήτημα ικανότητας. Ποτέ δεν ήταν. Πρόκειται για ζήτημα πρόσβασης, ενημέρωσης, κοινωνικών προτύπων και ιστορικών αποκλεισμών».

Ιδιαίτερα ανησυχητικό, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι το γεγονός ότι ακόμη και μεταξύ των γυναικών που δεν έχουν ξεκινήσει συνταξιοδοτικό προγραμματισμό, η πλειονότητα δηλώνει ότι δεν σκέφτεται καν να τον ξεκινήσει στο μέλλον. Πρόκειται για διπλό χάσμα και στην πράξη και στην πρόθεση.

Η Υφυπουργός παρά τω Προέδρω, Ειρήνη Πική, η οποία έθεσε την εκδήλωση υπό την αιγίδα της, ανέδειξε τη θεσμική διάσταση του ζητήματος, σημειώνοντας πως η χρηματοοικονομική ευημερία των γυναικών δεν είναι ένα ειδικό θέμα. Είναι κεντρικό ζήτημα κοινωνικής συνοχής, οικονομικής ανθεκτικότητας και βιώσιμης ανάπτυξης. Παράλληλα, παρουσίασε τρεις άξονες κυβερνητικής πολιτικής προς τη συγκεκριμένη κατεύθυνση: ενίσχυση της χρηματοοικονομικής παιδείας από νεαρή ηλικία, ενσωμάτωση της έμφυλης διάστασης στον σχεδιασμό πολιτικών, και στήριξη της συμφιλίωσης επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής.

Η σιωπή των γυναικών δεν ταυτίζεται με άγνοια

Ανάμεσα από πολλές εύστοχες παρεμβάσεις της εκδήλωσης ήταν και αυτή της Πάνης Καραμάνου, Επικεφαλής, Directorate General Financial Stability and Resolution στην Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου και Επικεφαλής Γραμματείας της Κυπριακής Επιτροπής Χρηματοοικονομικού Αλφαβητισμού και Παιδείας (ΚΕΧΑΠ): «Δεν πρέπει να ψάχνουμε τι δεν ξέρουν οι γυναίκες, αλλά γιατί δεν απαντούν. Η σιωπή των γυναικών δεν ταυτίζεται με άγνοια».

Η κα. Καραμάνου επισήμανε ότι σε διεθνείς έρευνες, όταν αφαιρείται η επιλογή «δεν γνωρίζω», το χάσμα γνώσης μεταξύ ανδρών και γυναικών συρρικνώνεται σημαντικά, εύρημα που μετατοπίζει τη συζήτηση από τη γνώση στην αυτοπεποίθηση και τους κοινωνικούς ρόλους.

Η Τζόζη Χριστοδούλου, Επίτροπος Ισότητας των Φύλων, ανέδειξε τα αόρατα εμπόδια, ενώ ενημέρωσε ότι νομοσχέδιο για ποσόστωση 40%-60% στα διοικητικά συμβούλια και 35% στις διευθυντικές θέσεις βρίσκεται ήδη στη Νομική Υπηρεσία για έλεγχο, προτού οδηγηθεί στη Βουλή.

Ο Μίλτος Μιχαηλάς, Chief Executive Officer της Alpha Bank, υπογράμμισε ότι η χρηματοοικονομική ευημερία αποτελεί «προϋπόθεση αυτονομίας, ασφάλειας και προοπτικής για κάθε άτομο», και δεσμεύτηκε για συνεχιζόμενη στήριξη πρωτοβουλιών χρηματοοικονομικής παιδείας.

Η Πόπη Χατζηιωάννου Δημητρίου, Chief Retail Banking Officer της Alpha Bank, ανέδειξε τη σημασία της εμπιστοσύνης και της χρηματοοικονομικής συμπεριφοράς, ενώ η Έλενα Καρκώτη, Λειτουργός Α’ στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου, έθεσε το ζήτημα της προστασίας των καταναλωτών σε ένα ολοένα και πιο ψηφιοποιημένο και επικίνδυνο τοπίο.

Από τη γνώση στη δράση

Κατά τη συζήτηση που ακολούθησε, κοινό συμπέρασμα που προέκυψε ήταν πως το βασικό ζήτημα δεν είναι η γνώση αλλά η μετατροπή της σε δράση. Η Χριστίνα Κοκκάλου, Διευθύνουσα Σύμβουλος της IMR/University of Nicosia™ και Πρώην Αντιπρόεδρος του Financial Wellbeing Institute, σχολίασε ότι τα δεδομένα αποκαλύπτουν δομικό και όχι γνωσιακό χάσμα, ενώ η Κλεοπάτρα Κιττή, Μέλος του AIPFE Cyprus - Women of Europe, πρότεινε τη δημιουργία «money clubs» και peer groups, δηλαδή άτυπων κοινωνικών συναντήσεων όπου οι γυναίκες θα συζητούν ανοιχτά για διαχείριση χρημάτων, αποταμίευση και δημιουργία πλούτου, αντλώντας από πραγματικές ιστορίες και πρακτική γνώση. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη θεσμοθέτησης του ρόλου του πιστοποιημένου χρηματοοικονομικού συμβούλου.

Η Μαρία Μιλτιάδου, Αναπληρώτρια Εκτελεστική Διευθύντρια του Οργανισμού Νεολαίας Κύπρου, υπενθύμισε ότι ο Οργανισμός ήδη προσφέρει δωρεάν παγκύπρια συμβουλευτική σε χρηματοοικονομικά και επιχειρηματικότητα, και κάλεσε σε στοχευμένα workshops για γυναίκες. Την παρουσίαση της εκδήλωσης ανέλαβε η Νικόλ Καλλασίδου, Μέλος του Financial Wellbeing Institute.

Οι προτάσεις πολιτικής που συγκέντρωσαν ευρεία συναίνεση περιλαμβάνουν: 

•    σχολική χρηματοοικονομική εκπαίδευση με έμφυλη ευαισθησία 
•    mentoring schemes
•    gender mainstreaming σε φορολογικές και συνταξιοδοτικές πολιτικές 
•    προστασία από ψηφιακές απάτες
•    ανάπτυξη προσιτής χρηματοοικονομικής καθοδήγησης.

Για να δείτε αποσπάσματα από την εκδήλωση, καθώς κι άλλο περιεχόμενο, επισκεφθείτε το κανάλι του Ινστιτούτου στο YouTube. 

Το Financial Wellbeing Institute εκφράζει θερμές ευχαριστίες προς:

•    Alpha Bank — Επίσημος Υποστηρικτής της εκδήλωσης
•    Mastercard — Key Strategic Partner του Ινστιτούτου και στρατηγικός υποστηρικτής του Financial Wellbeing Index 2025 (powered by Mastercard)
•    Δήμος Στροβόλου — για τη φιλοξενία της εκδήλωσης
•    Strategic Mission Partners: IMR University of Nicosia, Athlos Capital
•    Gold Empowerment Partners: EY, Artemis Credit Bureau, Lemissoler, Alpha Bank
•    Legal Partner: H. Priority Trust Services